Integriteitsbeleid Noord-Holland werkte onvoldoende

Het integriteitsbeleid van de provincie Noord-Holland heeft onder leiding van ex-gedeputeerde Ton Hooijmaijers (VVD) niet goed gefunctioneerd. Ambtenaren hadden zo weinig vertrouwen in hun eigen bestuur dat vermoedens van corruptie niet aan de provinciesecretaris en het provinciebestuur werden gemeld.

Dat is de belangrijkste conclusie van een onderzoeksrapport dat de provincie Noord-Holland deze middag naar buiten heeft gebracht. Een extern bureau heeft onderzocht of er door ambtenaren integer is gehandeld in twee grote nieuwbouwprojecten waar de provincie bij betrokken was: de ontwikkeling van de Wieringerrandmeer in de kop van Noord-Holland en de Bloemendaler-polder, bij Muiden. Volgens het rapport hebben de ambtenaren rechtmatig gehandeld. Dit is echter de verdienste van de ambtenaren zelf, en niet van het integriteitsbeleid van de provincie, laat staan van de provinciale bestuurders, die volgens het onderzoeksbureau IRS een negatieve rol lijken te hebben gespeeld. Gedeputeerde staten noemen deze conclusie in een reactie „pijnlijk”.

Voormalig gedeputeerde Ton Hooijmaijers wordt door het Openbaar Ministerie verdacht van ambtelijke corruptie en omkoping, tot een bedrag van 1,8 miljoen euro. Onduidelijk is echter waar het justitieel onderzoek zich precies op richt. Naar aanleiding van het strafrechtelijk onderzoek besloot het provinciebestuur om de twee belangrijkste projecten, de (inmiddels stopgezette) Wieringerrandmeer en de woningbouw in de Bloemendaler-polder te laten onderzoeken.

Een eerste quick scan leverde vorig jaar geen bewijzen op dat zich in één van beide projecten onregelmatigheden hebben voorgedaan. Ook de uitgebreide analyse van forensisch onderzoeksbureau IRS heeft geen bewijzen van corruptie opgeleverd binnen deze twee projecten. Wel stuitte het bureau op een aantal andere mogelijke integriteitsschendingen. „Deze zaken zijn alle direct gerelateerd aan (het gedrag van) de bestuurder Hooijmaijers”, schrijven de onderzoekers, „en zijn, mede vanwege het feit dat de Rijksrecherche naar zijn handelen een onderzoek instelt, niet in de scope van dit onderzoek betrokken”. Hoewel ambtenaren soms weet hadden van mogelijk misstanden, zijn deze niet binnen de provincie gemeld. Ambtenaren hadden volgens de onderzoekers het gevoel dat er niet naar hen werd geluisterd, en dat misstanden werden ‘toegedekt’ door het bestuur.

Commissaris van de Koningin Johan Remkes (VVD) kondigde afgelopen maandag aan dat de provincie alle dossiers waarmee voormalig gedeputeerde Hooijmaijers (2005-2009) in aanraking is geweest, opnieuw worden onderzocht. Operatie ‘schoon schip’ volgt op het naar buiten komen van een ‘side letter’ die Hooijmaijers had getekend met twee vastgoedontwikkelaars, zonder dat het bestuur daarvan wist.