Groot onderzoek ziekenhuisbacterie

Het Rotterdamse Maasstadziekenhuis gaat 1.804 patiënten onderzoeken op besmettingen met de multiresistente Klebsiella-bacterie. Vorige maand had het ziekenhuis al vastgesteld dat 63 patiënten met de resistente bacterie besmet zijn geraakt.

Van deze groep zijn 21 mensen gestorven, maar onduidelijk is of de bacteriebesmetting een beslissende rol heeft gespeeld. Een werkgroep onder leiding van een onafhankelijke specialist onderzoekt dat nu. Klebsiella komt voor in de darmen van gezonde mensen, maar is gevaarlijk voor patiënten met een zwak immuunsysteem.

De ruim 1.800 patiënten die opgeroepen zijn voor een onderzoek hebben op dezelfde kamer gelegen als de 63 besmette patiënten, of op een andere manier contact met hen gehad. Het Maasstadziekenhuis wil vaststellen of zij drager van de bacterie zijn, om te voorkomen dat zij deze verder verspreiden.

„We zijn ons ervan bewust dat we door deze oproep mensen misschien nodeloos ongerust maken. Maar dat is beter dan dat we de 12.000 patiënten die sinds de uitbraak in ons ziekenhuis zijn behandeld in onzekerheid te laten”, zegt algemeen directeur Paul Smits van het Maasstadziekenhuis.

Er is veel kritiek op de manier waarop het Maasstadziekenhuis geprobeerd heeft de besmetting in te dammen. Zelfs toen al bekend was dat het een uitbraak met multiresistente bacteriën betrof, zouden fundamentele hygiënemaatregelen niet zijn nageleefd. Smits: „Ik kan niet ontkennen dat er daar iets is misgegaan, er zijn immers 63 patiënten besmet geraakt. Blijkbaar zijn de hygiënemaatregelen minder strikt toegepast dan had gemoeten.”

De Klebsiella-variant die is uitgebroken in het Maasstadziekenhuis is in staat carbapenems af te breken. Carbapenems zijn penicilline-achtige antibiotica die worden ingezet als laatste redmiddel, als andere antibiotica niet werkzaam blijken.

Het Maasstadziekenhuis kwam de resistente Klebsiella-stam laat op het spoor. In maart wisten microbiologen van het ziekenhuis al dat er een uitbraak van een multiresistente bacterie was. In diezelfde maand publiceerde de Nederlandse Vereniging voor Medische Microbiologie (NVMM) conceptrichtlijnen voor het detecteren van carbapenemresistentie in darmbacteriën.

Smits zei vanmorgen die nieuwe richtlijn niet te kennen. Pas toen het Slotervaartziekenhuis in Amsterdam, waar een patiënt uit het Maasstadziekenhuis nader was onderzocht, in april een besmetting met de bacterie meldde, richtte het Rotterdamse ziekenhuis het vizier op deze Klebsiella-stam. Het Maasstadziekenhuis meldde de besmetting eind mei bij de GGD, toen het de identiteit van de bacterie zelf had bevestigd.

Is dat niet laat? „In principe is het zo dat als een nieuwe stam twee keer is geïsoleerd we hem moeten melden bij de GGD. Maar in geval van twijfel zou je dat altijd moeten doen. Dat is niet gebeurd”, geeft Paul Smits toe.