ASML ziet terugval in orders

Voor ASML wordt 2011 een recordjaar. Ondanks dat de vraag naar chipmachines later dit jaar zal afnemen. Klanten worden weer voorzichtiger.

Chipmachinefabrikant ASML ligt op koers voor weer een recordjaar. Maar zo spectaculair als in 2010 zal de chipindustrie niet kunnen blijven groeien.

Dat zei topman Eric Meurice van ASML vanmorgen bij de presentatie van de cijfers over het tweede kwartaal. „De jaaromzet wordt meer dan 5 miljard euro en het wordt weer een recordjaar”, beloofde Meurice. Vorig jaar boekte ASML een omzet van ruim 4,5 miljard euro, bijna een verdrievoudiging ten opzichte van 2009.

Financieel directeur Peter Wennink waarschuwde dat de boekingen in het derde kwartaal niet boven de 500 miljoen euro zullen uitkomen, vanwege voorzichtigheid bij klanten – in het afgelopen kwartaal bestelden klanten nog voor 840 miljoen euro aan machines bij ASML. „Dit is een normale correctie na een periode van zeer sterke groei”, zei Wennink in een toelichting. Klanten zijn volgens Wennink voorzichtiger, onder meer vanwege de economische onzekerheid en het feit dat klanten hun investeringsbeslissingen voor 2012 nog kunnen uitstellen. „Zo’n correctie houdt normaal gesproken een aantal kwartalen aan.”

Eerder deze week presenteerden andere bedrijven uit de chipsector, waaronder het Amerikaanse Applied Materials, tegenvallende resultaten vanwege de vertraging in de Europese en Amerikaanse economieën.

De vraaguitval in West-Europa zal waarschijnlijk tot een rigoureus besparingsprogramma bij elektronicaconcern Philips leiden. De nieuwe topman Frans van Houten ontvouwt zijn aangescherpte saneringsplan vermoedelijk samen met de publicatie van de kwartaalcijfers maandag. Eind juni verraste Philips de markten met een tweede winstalarm in drie maanden tijd. De koers van het aandeel duikelde naar beneden en in een verklaring beloofde topman Van Houten een snelle uitbreiding van het bestaande kostenbesparingsprogramma. Aan het begin van de financiële crisis, eind 2008, werden 6.000 banen geschrapt. Het is de verwachting dat Philips opnieuw maatregelen zal nemen die banen zullen gaan kosten.

ASML werd in 1984 opgericht als een joint venture tussen ASM International en Philips. In 1995 bracht Philips ASML naar de beurs. ASML profiteert vanaf begin 2010 van een groeiende vraag naar chips voor onder meer smartphones en tablet pc’s. Dat leidt tot een verschuiving in de vraag tussen verschillende typen halfgeleiders. De ‘klassieke’ pc-markt krimpt, consumenten kiezen voor de iPad of andere tablet pc’s. Dat heeft effect op de vraag naar lithografiemachines van ASML. Een tablet pc of smartphone zit anders elkaar dan een pc: de mobiele apparaten gebruiken minder werkgeheugen, maar meer flashopslag.

ASML draait op volle kracht. De grootste uitdaging, zo zegt het management, is de bestelde machines zo snel mogelijk te assembleren en te testen. Dat is een nauwkeurig en tijdrovend proces waarvoor veel mankracht nodig is: het aantal personeelsleden (vast en tijdelijk) bedraagt nu bijna 10.000, vorig jaar waren dat er minder dan 8.000.

In het afgelopen, tweede kwartaal boekte ASML een recordomzet van 1,53 miljard euro. Het bedrijf haalde een winst van 432 euro. In het eerste kwartaal kwamen de inkomsten uit op 1,45 miljard euro. De winst bedroeg toen 395 miljoen euro.

ASML is uitgegroeid tot de grootste producent van chipmachines ter wereld. Om die positie vast te houden wordt veel verwacht van een nieuwe generatie machines, de zogenoemde EUV-machines, die gebruik maken van ultraviolet licht. In 2016 zal, zo verwachten analisten, deze vierde generatie machines de markt beheersen. Maar ASML kampte met vertraging in ontwikkeling. De kiem van het probleem ligt volgens Wennink bij onvoldoende investeringen bij een toeleverancier gedurende rampjaar 2009.

ASML heeft voor de EUV-machine, die gemiddeld zo’n 75 miljoen euro kost, al tien bestellingen staan voor levering in 2012. Momenteel draaien drie machines bij klanten, en ze worden daar getest. Aan vooruitbetaling is bij het Veldhovense bedrijf al 800 miljoen euro binnengekomen. Tijdens het productieproces betalen klanten deeltermijnen, waardoor ASML een beperkt financieel risico loopt. Naar verwachting zullen in de tweede helft van 2012 de eerste EUV-systemen op grotere schaal van de band rollen.

Op de Amsterdamse effectenbeurs ging de koers van ASML vanmorgen hard onderuit. Het aandeel verloor meer dan 5 procent. Beleggers reageerden op de terugval van de orders, daar hadden ze geen rekening mee gehouden. De koers bedroeg 24,40 euro – eerder dit jaar piekte de koers nog op 32,95 euro.

ASML maakte ook bekend dat de raad van commissarissen het contract met topman Eric Meurice met twee jaar wil verlengen tot maart 2014. De Fransman Meurice is sinds oktober 2004 in dienst van het Nederlandse bedrijf. Daarvoor was hij werkzaam bij televisiefabrikant Thomson, computerconcern Dell en chipfabrikant Intel.