Altijd pijnlijk, een onderzoek naar een politieonderzoek

De bodem is nog niet bereikt in het afluisterschandaal. Ex- politiecommissarissen krijgen pijnlijke vragen over falend onderzoek, omkoping en incompetentie.

Hoezeer het Britse afluisterschandaal de tabloids en hun journalisten overstijgt, werd gisteren pas echt duidelijk. Niet alleen kranten liggen onder vuur, in het bijzonder die van Rupert Murdoch. Ook de kritiek op het optreden van de Britse politie zwelt aan. Agenten zouden zich door journalisten hebben laten omkopen en het onderzoek naar het afluisterschandaal blijkt te zijn geleid door incompetente politiefunctionarissen.

Gisteren verhoorde de Kamercommissie voor Binnenlandse Zaken een aantal voormalig commissarissen van Scotland Yard. Eén voor één moesten ze verantwoording afleggen waarom het onderzoek naar het afluisteren zo’n knoeiboel was geweest. „Meer Clouseau dan Colombo”, concludeerde commissievoorzitter Keith Vaz in een verwijzing naar de twee fictieve detectives.

Want al in 2005 werd privédetective Glenn Mulcaire opgepakt. Toen bleek hij de telefoons van naaste medewerkers van prins William en prins Harry te hebben gehackt in opdracht van Clive Goodman, de koninklijkhuis-verslaggever van News of the World. Beiden werden in 2007 veroordeeld. Het onderzoek werd vervolgens gesloten. Een verzoek tot heropening werd in 2009 binnen enkele uren naar de prullenmand verwezen.

Politiecommissaris Sue Akers, die het Scotland Yard-onderzoek naar het afluisteren sinds begin dit jaar leidt, vertelde dat in de aantekeningen van privédetective Glenn Mulcaire de gegevens van 3.870 mensen zijn gevonden, en de nummers van 5.000 vaste lijnen en 4.000 mobiele telefoons. Tot nu toe is aan slechts 170 mensen verteld dat ze mogelijk zijn afgeluisterd.

Om informatie te verkrijgen, zoals geheime nummers en gegevens uit politiedossiers, zou News of the World politieagenten hebben betaald, meldde de BBC vorige week al. The New York Times onthulde gisteren dat journalisten agenten ook betaalden om slachtoffers te traceren. Dat werd door ‘pinging’ gedaan – het vinden van het mobiele telefoonsignaal via telefoonmasten. De voormalige hoofdredacteur van de tabloid, Andy Coulson, wordt verdacht van het goedkeuren van die betalingen.

De oud-politiefunctionarissen die gisteren werden verhoord ontkenden in alle toonaarden zelf omgekocht te zijn. Voormalig plaatsvervangend commissaris Andy Hayman zei: „Goeie God, absoluut niet. Ik kan niet geloven dat u dat suggereert”. En voormalig plaatsvervangend commissaris John Yates zei: „Dat is een verbazingwekkende vraag. Ik heb nooit, nooit, een dergelijke betaling aangenomen”. Maar hij erkende wel: „In een organisatie van 50.000 mensen zullen sommigen corrupt zijn en betaling accepteren.”

Yates bood verder zijn excuses aan voor het feit dat hij na acht uur, zonder enig juridisch advies en zonder de 11.000 pagina’s aantekeningen van detective Mulcaire te hebben ingezien, besloot het onderzoek niet te heropenen. Achteraf was dat „een slechte” beslissing geweest. Op de vraag of zijn telefoon ook was afgeluisterd, antwoordde Yates dat hij dat wel vermoedde maar niet kon bewijzen. De commissie gaf hem een door The Guardian gepubliceerde lijst. „Daar staat mijn naam ook”, zei Yates, die enigszins verbaasd leek.

De Kamercommissie vroeg ook naar raadselachtige besluiten van de oud-commissarissen buiten hun werk. Hayman, nu columnist voor Murdochs krant The Times, erkende met News International-bestuurders te hebben gegeten. Maar het zou „verdachter zijn” als hij had afgezegd, zei hij.