Kortkolom wetenschap

Meer nieuwe mutaties in schizofreniepatiënt

Rotterdam. Patiënten met schizofrenie, waarbij de ziekte niet ‘in de familie’ zit, hebben meer mutaties in hun DNA dan hun ouders. Het zijn zogenaamde de novo mutaties die zijn ontstaan tijdens de vorming van de geslachtscellen waaruit de patiënt is ontstaan, of tijdens de eerste embryonale celdelingen. Bij schizofrenen komen, vergeleken met hun ouders, ongeveer vier keer zo veel nieuwe mutaties voor als bij gezonde kinderen. Mogelijk zijn het mutaties die de ziekte veroorzaken. Interessant is dat die genen tot nu toe niet bekend waren als ‘schizofreniegenen’. Dat schrijven Canadese onderzoekers in een zondag online verschenen artikel in Nature Genetics. De novo mutaties zijn een nieuw doelwit van onderzoekers die ziekteveroorzakende genmutaties proberen te vinden. (NRC)

Exacte draaisnelheid Neptunus berekend

Rotterdam. Neptunus draait in precies 15 uur, 57 minuten en 59 seconden om zijn as. Dat heeft de Amerikaanse astronoom Erich Karkoschka afgeleid uit twee vlekken in het wolkendek die sinds 1989 op Neptunus zichtbaar zijn. Het is voor het eerst dat Neptunus zo nauwkeurig is geklokt. De planeet blijkt ruim acht minuten sneller te draaien dan werd aangenomen. Dit impliceert dat de modellen voor het inwendige en de atmosfeer van deze gasreus hieraan moeten worden aangepast. Het onderzoek verschijnt binnenkort in het vakblad Icarus. De nieuwe draaisnelheid van Neptunus is op een bijzonder moment bekend gemaakt: volgende week voltooit de planeet zijn eerste volledige baan rond de zon sinds zijn ontdekking 165 jaar geleden. (NRC)

Minislakjes overleven rit door vogeldarmen

Rotterdam. Heel kleine slakjes die door vogels worden gegeten, passeren het darmkanaal soms ongeschonden. Ze komen later levend uit de vogelpoep tevoorschijn. Dat is in Nederland in 1988 vastgesteld voor wadslakjes die door bergeenden waren genuttigd en is nu opnieuw gevonden op het Japanse eiland Hahajima. Minislakjes van de soort Tornatellides boeningi worden er gegeten door de Japanse brilvogel en de bruinoorbuulbuul (een in Azië algemeen voorkomende vogel). Zo’n 15 procent van de slakken doorstaat de darmtocht, dat werd experimenteel vastgesteld. Die slakjes worden dus net zo door vogels verspreid als plantenzaden. Onderzoekers rapporteerden hun resultaten op 21 juni in Journal of Biogeography.