Dreuzels lezen heus wel

De volledige titel luidt Harry Potter and the Deathly Hallows: Part 2. Niet te onthouden. Hoeft ook niet want de film gaat de geschiedenis in als ‘de laatste Harry Potter’. Gisteravond beleefde hij zijn galapremière. In Slot Zeist, een bleke Nederlandse pendant van de tovenaarskostschool Hogwarts. Of liever: Zweinstein – de kleurrijke vertaling van Wiebe Buddingh’ die zich kan meten met het origineel.

De film besluit een tijdperk dat begon met de publicatie van de eerste van zeven Harry Potter-romans (1997-2007) door J.K. Rowling. Terwijl games en andere afleidingen oprukten en het lezen van fictie voor de komende generaties al bijna was doodverklaard, stortten kinderen zich massaal op de Potter-boeken. En pubers. En volwassenen. Miljoenen lazen ineens boeken van vele honderden pagina’s dik. Ingewikkeld van taal, caleidoscopisch van structuur, met talloze personages en ongemakkelijke hoofdpersonen. Er kwam kritiek. Potter werd afgedaan als clichématig massavermaak. Maar leg Dan Brown naast J.K. Rowling en zie het verschil tussen looiig en sprankelend schrijven. Tussen platgetreden paden en grillige routes. Tussen leesvoer en literatuur.

Steeds duisterder werden Rowlings boeken. Haar impressies van psychische nood (de Dementors) zijn griezelig adequaat. Harry’s strijd tegen het Kwaad werd een afspiegeling van hedendaagse vrees voor totalitaire regimes, voor fascisme, voor stalinisme. Als Rowlings succes iets heeft aangetoond, dan is het dat de twintigste-eeuwse traumata niet verwerkt zijn maar een realiteit zijn, ook voor het jongste publiek.

Het volgende wonder waren de verfilmingen (2001-heden). De Amerikaanse maatschappij Warner Bros. was er snel bij. Niks bijzonders, Hollywood lijft altijd bestsellers in. Het wonder was dat Hollywoods macht gebroken werd. De Britse schrijfster lag dwars. Ze eiste hoofdrollen voor Britse en Europese acteurs en verhinderde Warner om met Potter aan de haal te gaan. De films werden wereldwijd een succes. Ook in de VS, waar op de universiteitscampussen het zwerkbal wordt gepraktiseerd, zij het in de Dreuzel-versie, op bezems aan de grond.

Met de films werden Harry Potter en zijn vrienden definitief familie van het publiek. Dat zag ze opgroeien en groeide mee. De laatste Harry Potter-film is niet het einde van een tijdperk. Hij markeert veeleer een toekomst: de boeken en de films blijven voor iedereen toegankelijk. Rowling levert via haar site zelf de e-boeken. Potters succes mag geen uitzondering zijn, maar een les. Dreuzels zijn niet dom, tenzij ze voor dom worden gehouden. Ze lezen. En ze zijn niet beducht voor Europees georiënteerde films. Het bewijs leverde Harry Potter.