De kampioen was allang bekend

Zeker zestig mensen zijn opgepakt in het grootste voetbalschandaal uit de Turkse geschiedenis.

Een ramp dreigt voor de topclub Fenerbahçe.

Nadat zondagavond bekend was gemaakt dat voorzitter Aziz Yildirim van de Turkse landskampioen Fenerbahçe was gearresteerd op beschuldiging van omkoping gingen de supporters los voor het stadion. De pers was de eerste zondebok. Cameramensen kregen klappen. Journalisten doken weg in cafés om aan de toorn van de supporters te ontsnappen. Vervolgens richtte de woede zich op de politie, die met traangas en waterkanonnen reageerde.

Zo gaat het als de fans van Fenerbahçe hun droom wordt afgenomen. Serhad Yildiz was er bij op die avond in mei toen Fenerbahçe landskampioen werd van Turkije. Nadat het vierde en winnende doelpunt was gemaakt tegen Sivasspor, danste hij op de tafels van restaurant Beveli, het vaste honk voor de fans van de club in Kalamis, aan de Aziatische kant van de Bosporus. „Ik was laveloos en diep gelukkig. We waren de besten. Nu blijkt het allemaal één grote leugen.”

Niet alleen de fans van Fenerbahçe voelen zich bedrogen. Langzaam wordt duidelijk dat de uitkomst van de voetbalwedstrijden in het afgelopen seizoen vaak een businessdeal was, een afspraak, bekokstoofd door spelers, managers en trainers. Keepers lieten ballen expres doorgaan, spitsen hadden hun dag niet, scheidsrechters keken de andere kant op als het nodig was.

Meer dan zestig mensen zijn inmiddels opgepakt in het grootste voetbalschandaal uit de Turkse geschiedenis. Na de arrestatie van de voorzitter van Fenerbahce, werden gisteren ook de voorzitter van de club op de tweede plek, Trabzonspor, en de oud-president van de Turkse voetbalbond opgepakt voor verhoor.

Fenerbahçe zal vrijwel zeker de achttiende landstitel worden afgenomen die het op 22 mei veroverde. Degradatie van Fenerbahçe naar de lagere divisie lijkt onontkoombaar en daarmee ook een verlies van tientallen miljoenen euro’s. De Europese voetbalbond UEFA wil voor aanstaande vrijdag weten of Fenerbahçe nog meedoet aan de derde kwalificatieronde van de Champions League. Dat lijkt onwaarschijnlijk.

„Voetbal is als een godsdienst in dit land”, zegt voetbalcommentator Mehmet Demirkol. „Dus als je de fans hun titel afpakt, voelt dat alsof hun leven wordt afgenomen.” Fenerbahçe is allang geen voetbalclub meer. De naam staat voor een miljardenbedrijf, beursgenoteerd, met zijn eigen winkels, een basketbalclub, belangen in achttien amateurclubs, zijn eigen tv-kanaal. De aandelen van Fenerbahçe werden in de afgelopen week verpulverd onder het nieuws van het omkoopschandaal.

Veel Turkse sportjournalisten reageren verbaasd op het voortvarende optreden van het Openbaar Ministerie. Dat er werd omgekocht, was een publiek geheim. „We hebben altijd vermoedens gehad, het was alleen erg moeilijk om hard te maken”, zegt commentator Demirkol.

Van de ruim 355 miljoen euro die omgaat in het Turkse voetbal, is 45 procent in handen van Fenerbahçe. Alle grote clubs in dit land worden gerund door een kleine kliek van zakenmensen die ook in andere sectoren van de economie belangen hebben.

De gearresteerde president Yildrim van Fenerbahçe liet doorschemeren dat in dit omkoopschandaal maar weinigen onschuldig zijn. „Ze willen mij ten offer brengen. Maar als ik ga praten, dan zullen er heel veel mensen in de problemen komen”, sprak hij dreigend toen hij voor de rechter verscheen.

De coach van Fenerbahçe, Aykut Kocaman, deed een oproep om „alle wedstrijden sinds 1959 [het begin van het professionele voetbal, red.] te onderzoeken, als ze het moeras echt willen legen”.

In elk geval negentien verschillende wedstrijden in het afgelopen seizoen werden gemanipuleerd in de twee divisies van het Turkse voetbal. Afgelopen woensdag werden de voorzitters van Diyarbakirspor en Giresunspor gearresteerd, en de doelman van Sivasspor en de coach van Eskisehirspor werden ondervraagd.

Fenerbahçe speelde tegen al deze clubs in de weergaloze sprint naar het landskampioenschap waarin de club 16 van de laatste 17 wedstrijden won.

Degradatie van de hoogste divisie naar een divisie lager betekent een miljoenenstrop. Ook verliest Fenerbahçe het prijzengeld en de rechten over de wedstrijden.

In de Turkse kranten wordt druk gespeculeerd over de vraag in hoeverre premier Erdogan, een gezworen fan van Fenerbahçe, op de hoogte was van het schandaal voor de verkiezingen van 12 juni.

Zes jaar geleden werd er al een parlementaire commissie opgezet om de relatie te onderzoeken tussen het hooligangeweld in de stadions en beschuldigingen van manipulatie van wedstrijden. De commissie adviseerde toen dat de administratie van de clubs „goed in de gaten gehouden diende te worden”.