Welke massa-immigratie?

Er is massa-immigratie. De multiculturele samenleving is mislukt. En dit is allemaal de schuld van links.

Uit de feiten blijkt het tegenovergestelde.

Nederland wordt overspoeld door migranten. Deze massa-immigratie is de schuld van links, dat de grenzen wagenwijd heeft opengezet. En de integratie van allochtonen is mislukt.

Het zijn allemaal misvattingen, die gek genoeg als onwrikbare waarheden zijn verankerd in het Nederlandse denken over migratie en integratie. Dat concluderen twee prominente migratieonderzoekers, de broers Leo en Jan Lucassen, in het onlangs uitgekomen Winnaars en Verliezers, een nuchtere balans van vijfhonderd jaar immigratie. Volgens hen is er helemaal geen sprake van een ‘multicultureel drama’, maar hebben we onszelf dat wijsgemaakt.

De onderzoekers pleiten in hun boek niet voor het opengooien van grenzen. Ook ontkennen ze niet dat migratie soms hele grote problemen en spanningen met zich mee hebben gebracht. En dat onderzoekers, inclusief zijzelf, in het verleden „een te geruststellende en optimistische boodschap” over integratie hebben verkondigd.

Ze pleiten wel voor méér feiten, méér pragmatisme en vooral voor minder emotie in het debat hierover. „Het echte probleem op dit moment is dat politici zich niet op feiten baseren”, zegt Leo Lucassen tijdens een interview in Leiden.

Integratiepessimisten zetten al jaren de toon in Nederland. Denk aan Frits Bolkestein, die in 1991 al zei dat de islam een bedreiging voor westerse waarden vormde. Denk aan Pieter Lakeman, die in Binnen zonder kloppen (1999) vernietigende kritiek leverde op het sinds de jaren zestig gevoerde migratiebeleid. Of neem Paul Scheffer, wiens artikel Het multiculturele drama (2000) van grote invloed zou worden op het denken over migranten. En dan was er natuurlijk Pim Fortuyn, die de ´linkse kerk’ verantwoordelijk hield voor dat drama. En meer recent uiteraard PVV-leider Geert Wilders en diens partij-ideoloog Martin Bosma.

Wat Bolkestein, Scheffer, Fortuyn en Wilders gemeen hebben is vaagheid. De integratiepessimisten „wagen zich zelden buiten hun comfortabele wereld van meningen en intellectuele bespiegelingen”, schrijven de gebroeders Lucassen. En als ze wel verwijzen naar historische literatuur of bronnen gebeurt dat „selectief, onsystematisch en slordig”.

Zit Nederland wel te wachten op het boek van de broers Lucassen, waarin ze een nuchtere, wetenschappelijke analyse maken van migratie? Het boek doet vooralsnog weinig stof opwaaien. Een recent rapport van de Raad voor Maatschappelijke Ontwikkeling (RMO), met concrete voorstellen voor een beheerste migratiepolitiek, ook al niet. Nou ja, PVV-kamerlid Joram van Klaveren vond het rapport „bizar slecht, ongelofelijk en wereldvreemd”. De RMO kon wat hem betreft „opgedoekt” worden.

Deze reactie toont volgens Lucassen aan dat het migratiedebat is gekaapt door de integratiepessimisten en dat Nederland zichzelf daarmee een slechte dienst bewijst. Nederland is niet het enige land dat vergrijst en vakmensen tekort komt. De Europese strijd om migranten, en vooral om kennismigranten, zal de komende jaren maar in hevigheid toenemen. Maar het aanhoudende gemopper over buitenlanders begint Nederland internationaal te schaden. En een goed imago in het buitenland is voor het trekken van capabele mensen juist goud waard.

„Nederland heeft een ongekend welvaartsniveau”, zegt hoogleraar sociale geschiedenis Leo Lucassen. „Maar als je die status wil vasthouden, moet je meedoen aan de globale rat race om kennismigranten. Landen die dat niet doen zijn gedoemd tot irrelevantie.”

Lees meer over het ‘mislukken van de multiculturele samenleving op Opinie, pag. 16 en 17