Op de valreepprimeur slavenhandel

Na een afluisterschandaal trok eigenaar Rupert Murdoch gisteren de stekker uit News of the World. Nog één keer toonde de Britse tabloid zijn onontkoombaarheid.

Nog een laatste primeur had News of the World in petto voor zijn lezers. En nee, het ging dit keer niet over het afluisterschandaal dat de reputatie van de zondagstabloid in vijf dagen dusdanig beschadigde dat gisteren na 168 jaar de laatste editie verscheen.

Het nieuws stond op pagina 17, verscholen tussen de hagiografie en de laatste roddels over bekende Britten. Naast een collage van de mooiste blote dames liet onderzoeksjournalist Mazher Mahmood zien waarom News of the World een goede krant was.

Mahmood onthult de slavenhandel door een Bulgaarse zakenman, het hoofd van een internationale bende die in het Verenigd Koninkrijk minderjarige Oost-Europese meisjes verkoopt als seksslavinnen „alsof het om vee gaat.”

Het is een voorbeeld van het onderzoekswerk waar News of the World om bekend stond, en de beste in was. Vrijwel iedere week bracht de tabloid een primeur, de concurrentie ver achter zich latend.

Ook voor dit verhaal ging Mahmood undercover en presenteerde zich als koper van jonge meisjes. De verslaggever, die ook wel de ‘fake sheikh’ wordt genoemd naar zijn undercoverpersonage, onthulde zo eerder bijvoorbeeld dat Pakistaanse cricketspelers zich lieten omkopen om de uitkomst van wedstrijden te beïnvloeden en dat Sarah Ferguson zich liet betalen voor mediatoegang tot prins Andrew, haar ex-man. Het zijn journalistieke methoden die op de grens van de wet balanceren – zodra het uitlokking wordt, is dit immers strafbaar – maar in het geval van Mahmood wel effectief waren.

Voor het wél overtreden van de wet, het hacken van de telefoons van naar schatting 4.000 Britten en het omkopen van politiefunctionarissen, toonde de krant gisteren weinig berouw. In het hoofdcommentaar biedt de redactie haar excuses aan voor het afluisteren, maar zegt tegelijkertijd: „Als dit vergrijp weer is goedgemaakt, hopen we dat de geschiedenis ons zal beoordelen op al onze jaren.”

Dat lijkt eerder een boodschap voor eigenaar Rupert Murdoch dan voor de lezers. Hij was het die donderdag de krant ophief, om te voorkomen dat het afluisterschandaal de rest van zijn mediaconcern zou aantasten. Dat lijkt in een tijd waarin overal wordt gemeld dat het slecht gaat met kranten, een eenvoudige beslissing. Maar News of the World had nog altijd 2,66 miljoen lezers en maakte de winst waarmee de verliesgevende The Times en The Sunday Times, ook uitgegeven door News International, kunnen overleven.

„Kijk wat we hebben bereikt”, schreeuwt nu de redactie naar Murdoch. „We deden verslag van de geschiedenis en we hebben geschiedenis geschreven.” Ze pronkt terecht met Sarah’s Law, de wet die bepaalt dat ouders het recht hebben te weten wanneer een veroordeelde pedofiel in hun wijk komt te wonen, en waarvoor News of the World campagne voerde.

In een speciale bijlage laat de redactie zien welke schandalen het allemaal onthulde. Van de memoires van Christine Keeler, die in 1963 zowel met John Profumo, de minister van Oorlog sliep als met een Russische diplomaat, tot het gangsterliefje van prins Andrew, Hugh Grants escapades met een prostituee in Los Angeles en de racistische opmerkingen van prins Harry.

Dat lijkt misschien een opeenstapeling van trivialiteiten over bekende Britten, maar zoals columnist Fraser Nelson (tevens hoofdredacteur van het serieuze politieke tijdschrift The Spectator) schrijft: „Generaties lang is News of the World een van de sterkste krachten in het Britse publieke leven geweest, die de rijken en machtigen ter verantwoording riep.” En ook: „Zoals parlementsleden je kunnen vertellen, heeft een bericht op pagina 46 van de News of the World meer impact dan een voorpagina van een mindere krant.”

Daarom was het de krant die geen Brit – of hij nu vrachtwagenchauffeur was of premier – op zondag kon negeren. Je moest toch altijd even weten wat de redactie nu weer bracht.