Nog één keer een primeur

Gisteren liet de krant in een bijlage zien welke schandalen het allemaal onthulde.

Daarom was het de krant die geen Brit – of hij nu chauffeur was of premier – kon negeren.

Nog een laatste primeur had News of the World in petto voor zijn lezers. Nee, niet over het afluisterschandaal dat de reputatie van de zondagstabloid in vijf dagen dusdanig beschadigde dat gisteren na 168 jaar de laatste editie verscheen.

Maar op pagina 17, verscholen tussen de hagiografie van zichzelf die de krant was, liet onderzoeksjournalist Mazher Mahmood zien waar News of the World (NotW) goed in was. Mahmood onthult de slavenhandel door een Bulgaarse zakenman, het hoofd van een internationale bende die in het Verenigd Koninkrijk minderjarige Oost-Europese meisjes verkoopt als seksslavinnen „alsof het om vee gaat”.

Het is een voorbeeld van het onderzoekswerk waar NotW om bekend stond. Ook voor dit verhaal ging Mahmood undercover en presenteerde zich als koper van jonge meisjes. De verslaggever, ook wel de ‘fake sheikh’ genoemd naar zijn undercoverpersonage, onthulde zo eerder bijvoorbeeld dat Pakistaanse cricketers zich lieten omkopen om de uitkomst van wedstrijden te fixen. En dat Sarah Ferguson zich liet betalen voor toegang tot prins Andrew, haar ex-man. Het zijn journalistieke methoden die op de grens van de wet balanceren: uitlokking is immers strafbaar.

Voor het wel overtreden van de wet, het hacken van de telefoons van zo’n 4.000 Britten, toonde de krant weinig berouw. In het hoofdcommentaar biedt de redactie haar excuses aan voor het afluisteren, maar zegt ook: „Als dit vergrijp weer is goedgemaakt, hopen we dat de geschiedenis ons zal beoordelen op al onze jaren.”

Dat lijkt eerder een boodschap voor eigenaar Rupert Murdoch dan voor de lezers. Hij was het die donderdag de krant ophief. Geen eenvoudige beslissing, want NotW had nog altijd 2,66 miljoen lezers en maakte de winst waarmee de verliesgevende The Times en The Sunday Times, ook uitgegeven door News International, kunnen overleven.

„Kijk wat we hebben bereikt”, schreeuwt de redactie naar Murdoch. „We deden verslag van de geschiedenis en we hebben geschiedenis geschreven.” Ze pronkt – terecht – met Sarah’s Law, de wet die bepaalt dat ouders het recht hebben te weten wanneer een veroordeelde pedofiel in hun wijk komt te wonen, en waarvoor NotW campagne voerde.

In een bijlage laat de krant zien welke schandalen het allemaal onthulde. Van Christine Keeler, die in 1973 zowel met de minister van Oorlog sliep als met een Russische diplomaat, tot het gangsterliefje van prins Andrew, Hugh Grants escapades met een prostituee en de prins Harry’s racistische opmerkingen.

Dat lijkt misschien een opeenstapeling van trivialiteiten over bekende Britten, maar zoals columnist Fraser Nelson schrijft: „Generaties lang is NotW een van de sterkste krachten in het Britse publieke leven geweest, die de rijken en machtigen ter verantwoording riep. (..) Zoals parlementsleden je kunnen vertellen, een bericht op pagina 46 van de NotW heeft meer impact dan een voorpagina van een mindere krant.”

Daarom was het de krant die geen Brit – of hij nu vrachtwagenchauffeur was of premier – op zondag kon negeren. Je moest altijd even weten wat de redactie nu weer bracht. News of the World was gisteren in recordoplage gedrukt en uitverkocht. De opbrengst gingen naar goede doelen.