Europa vreest uitkomst van stresstest

Tien tot twintig Europese banken zouden de stresstest niet hebben doorstaan. Vrijdag wordt duidelijk wie genoeg kapitaal in huis heeft.

De Europese banksector leeft al weken toe naar komende vrijdag. Dan zal de Europese Bankautoriteit de resultaten bekendmaken van de stresstests. Net als vorig jaar zijn 91 Europese banken onderworpen aan de simulatie. Gekeken wordt of de banken genoeg kapitaal bezitten om een nieuwe crisis te kunnen weerstaan.

Vorig jaar mondden de stresstests uit in een farce. Geen enkele bankier, politicus en zelfs centrale bankier nam de resultaten echt serieus. Slechts zeven banken bezaten niet genoeg buffers. Het was ook geen verrassing dat een paar Griekse en Spaanse banken zakten. Zelfs de Ierse banken doorstonden de testen. De stresstests staan inmiddels bekend als relaxtests.

Toen in het voorjaar de scenario’s voor de nieuwe ronde tests bekend werden gemaakt, klonk dezelfde kritiek: veel te mild allemaal. Er werd, net als de vorige keer, geen rekening gehouden met een Grieks faillissement. Vorig jaar, was de redenering, werd daar niet op getest omdat het niet realistisch was. Griekenland had immers net 110 miljard euro noodsteun ontvangen.

Andrea Enria, de baas van de dit jaar opgerichte Europese Bankautoriteit, zag de kritieken aankomen. Hij besloot om de 91 banken opnieuw de sommetjes te laten maken. Banken kregen de opdracht veel kritischer te kijken naar waardedalingen van staatsobligaties.

Banken zijn al weken aan het spindoctoren en lekken. Vorige week berichtten Belgische kranten dat KBC en Dexia waren geslaagd voor de stresstests. Volgens anonieme bronnen zouden 10 tot 20 banken de proef niet hebben doorstaan. Vrijdag zullen we het echt weten.

Op verzoek van EU-president Herman van Rompuy overleggen de Europese ministers van Financiën vandaag over een tweede noodpakket voor Griekenland, en de perikelen in Italië. De zeventien ministers uit de eurozone moesten toch al in Brussel zijn voor hun reguliere overleg. De hangende kwestie is óf en zo ja, hoe Griekse banken een deel van de hulp op zich zouden moeten nemen.

En Ierland is ook nog niet van de agenda verdwenen. Op donderdag doen de EU, het IMF en de Europese Centrale Bank verslag van de financiële situatie in Dublin. De centrale bank van Ierland kampt met een tekort van 145,2 miljard euro – daarbij vergeleken valt de schuld van de Griekse centrale bank (87,1 miljard euro) nog mee.

De Amerikaanse beurzen hebben hun stress vorige week al gehad. Twee jaar na de recessie steeg de werkloosheid van 9,1 procent in mei naar 9,2 procent in juni, bleek uit de laatste cijfers. En ondertussen steggelen Republikeinen en Democraten nog over verhoging van het wettelijke schuldenplafond (circa 14.300 miljard dollar (10.000 miljard euro) van de overheid.

Veel hoop kan de voorzitter van de centrale bank, Ben Bernanke, aandeelhouders niet geven, als hij deze week naar het Capitool trekt voor zijn halfjaarlijkse kruisverhoor. Eind juni zei Bernanke al dat de centrale bank zich terugtrekt. Er is drie jaar gereanimeerd met honderden miljarden, nu moet de vrije markt zijn werk doen.

Een echte verklaring voor het uitblijven van het herstel had hij niet. De effecten van de zwakke financiële sector, de problemen op de huizenmarkt en de schulden in verhouding tot de inkomsten zouden sterker kunnen zijn dan gedacht.

In Nederland, tenslotte, is het deze week tijd voor de eerste halfjaarcijfers. Op woensdag trapt hightechbedrijf ASML uit Veldhoven af. Op vrijdag volgt bouwbedrijf Ballast Nedam uit Nieuwegein en begin volgende week is het de beurt aan elektronicabedrijf Philips.

De vraag is in hoeverre deze bedrijven profiteren van het voorzichtige economische herstel. Het nieuws wordt de afgelopen tijd beheerst door berichten over de prijsstijging van grondstoffen en zeldzame metalen. De markt voor de bouw krimpt door de stiltand op de woningmarkt. Maar op de beurs geldt traditioneel: wie zich het eerst meldt, heeft zijn cijfers op orde.