Angst voor eurocrisis in Italië na beursverliezen

Italiaanse politici schorten hun oude vetes op om de markten gunstig te stemmen. De bankensector verloor vorige week 17 procent.

Met ingehouden adem heeft de Italiaanse en Europese financiële en politieke wereld vanochtend de opening van de Italiaanse beurzen gevolgd. De vrees is groot dat na Griekenland Italië onder vuur van speculanten komt te liggen.

In Brussel waren financiële topexperts van de EU onder leiding van president Herman van Rompuy in spoedberaad bijeen. Officieel stond daarbij Griekenland op de agenda. Maar de verslechterende toestand in Italië kan volgens experts niet onbesproken zijn gebleven.

Mocht de crisis in de eurozone zich daadwerkelijk uitbreiden tot de derde grootste economie, Italië, dan kan het voortbestaan van de euro op het spel komen te staan.

Italië beleefde vrijdag een zwarte dag op de beurs. De grootste Italiaanse bank, Unicredit, moest 7,9 procent inleveren, anderen daalden met 3 tot 7 procent. De hele bankensector verloor in een week tijd 17 procent op de beurs. Rond het middaguur stond de beurs in Milaan 2 procent lager.

De koersval volgde op twijfel of alle banken de stresstest zullen doorstaan, waarvan de resultaten komende vrijdag bekend worden.

Afgelopen vrijdag steeg ook het renteverschil tussen wat Duitsland en Italië moeten betalen als ze een tienjarige staatslening uitschrijven van 219 naar 248. Vanochtend nam deze spread toe tot een recordhoogte van 260. De rente steeg met 17 basispunten naar een niveau dat de staatsschuld van 1890 miljard euro op termijn onbetaalbaar kan maken.

De negatieve ontwikkelingen van vrijdag leidden dit weekend tot zoveel politieke stress dat politici in een poging de markten gunstig te stemmen zelfs hun vele lopende ruzies opschortten. Eendracht en verantwoordelijkheid zijn vereist, aldus president Napolitano, nu internationale investeerders zouden willen speculeren op ineenstorting van het Italiaanse financiële systeem.

Premier Berlusconi besloot „uit verantwoordelijkheidszin” niet te reageren op een voor hem zeer pijnlijk vonnis zaterdag. Hij moet 560 miljoen euro schadevergoeding betalen aan zijn zakelijke aartsrivaal Carlo De Benedetti. Dit, omdat hij in 1991 een rechter heeft omgekocht die daarop aan hem en niet aan De Benedetti de grootste uitgeverij van het land, Mondadori, toekende.

Ook staakte Berlusconi zijn polemiek met minister Giulio Tremonti van Economische Zaken die mede aanleiding is voor de instabiliteit op de financiële markten. Berlusconi viel zijn minister vrijdag hard aan. Hij stelde dat Tremonti – die 47 miljard in drie jaar wil bezuinigen – alleen maar naar de financiële markten kijkt en niet naar de wensen van de kiezer die belastingverlaging wil. Tremonti reageerde direct: „Berlusconi moet oppassen. Als ik val, valt Italië en als Italië valt, valt de euro.”

Tremonti wordt door vriend en vijand beschouwd als de man die het begrotingstekort van Italië tot nu toe binnen de perken wist te houden. Italië bleef hierdoor behoed voor Griekse scenario’s.

Tremonti’s positie is sinds donderdagavond echter verzwakt, omdat hij betrokken zou zijn bij een corruptieschandaal dat zich richt op Marco Milanese, parlementslid en voormalig adviseur van de bewindsman. Tremonti zou jarenlang gratis in een Romeins luxeappartement hebben gewoond dat Milanese voor 8000 euro per maand huurde. De Minister van Economische Zaken heeft dat pand inmiddels verlaten, maar de vragen blijven.

Mario Draghi, toekomstige president van de Europese Centrale Bank, zag zich zaterdag als gevolg van de grote spanningen genoodzaakt in te grijpen om de financiële markten gerust te stellen. Hij benadrukte dat de bezuinigingsoperatie van Italië deugdzaam is. Berlusconi verzekerde ook nog maar eens dat Italië, zoals afgesproken met de EU, in 2014 het begrotingstekort zal hebben weggewerkt.

Maar mocht de rente blijven stijgen dan kan de voorgenomen bezuinigingen van 47 miljard euro ontoereikend blijken om de staatsfinanciën op orde te houden.

Nu al betaalt Italië tussen de 70 en 80 miljard euro aan rente. In augustus moet het voor 31 miljard euro op de markt lenen om de staatschuld af te dekken. In september heeft het land 38 miljard nodig. De komende 5 jaar moet 900 miljard euro opnieuw worden gefinancierd.