80-plusser leeft vaker zelfstandig

Uit CBS-onderzoek blijkt dat de overgrote meerderheid van de 80-plussers op zichzelf woont. „Dat is niet altijd een bewuste keuze”, zegt onderzoeker Chantal Melser.

Het aantal ouderen groeit, maar het aantal ouderen in een verzorgings- of verpleeghuis daalt. Dat blijkt uit vanmorgen gepresenteerd onderzoek van het CBS. Onder de zelfstandig wonende ouderen bevinden zich zowel alleenstaanden als paren. Vrouwen wonen vaker op zichzelf dan mannen. Wat de gevolgen zijn van het langer op zichzelf blijven wonen van ouderen, kan CBS-onderzoeker Chantal Melser niet zeggen. „Dat laat ik aan de heren doktoren over.”

De afgelopen tien jaar nam het aantal 80-plussers toe van 500.000 naar 648.000. Hoe verklaart u dat er toch minder ouderen in verpleeg- of verzorgingshuizen wonen?

„De ouderen van nu zijn gezonder dan de ouderen van tien jaar geleden. Ze blijven daardoor ook langer leven. Als 80-plussers in staat zijn zelfstandig te blijven wonen, zullen zij dat doen, zeker als hun partner nog leeft. In dat geval steunen zij elkaar, met hulp van de thuiszorg of hun kinderen. 86 procent van de 80-plussers maakt geen deel uit van een ‘institutioneel huishouden’, zoals wij dat noemen. Tien jaar geleden ging het nog om 80 procent.”

Mijden ouderen verpleeg- of verzorgingshuizen?

„Dat ouderen vaker op zichzelf wonen, wil niet automatisch zeggen dat zij tehuizen mijden. Een deel zal er de voorkeur aan geven zelfstandig te blijven wonen, maar een deel staat op de wachtlijst voor een tehuis. De wachtlijsten zijn in die tien jaar wel langer geworden en de eisen om in een tehuis te worden opgenomen strenger. Het is niet altijd een bewuste keuze voor zelfstandigheid.”

Hoe kwam het onderzoek precies tot stand?

„Het gaat om een nationaal onderzoek, dus het betreft álle ouderen. Het CBS heeft gekeken naar het aantal 80-plussers dat in de gemeentelijke basisadministratie is ingeschreven bij een verzorgings- of verpleeghuis. Hun aantal bleek in tien jaar tijd te zijn gedaald van 102.000 naar 90.000.”

Oudere vrouwen blijken vaker op zichzelf te wonen dan oudere mannen. Hoe verklaart u dat?

„Dat komt deels doordat vrouwen ouder worden dan mannen. Maar ook doordat, met name bij de huidige generatie ouderen, mannen vaak enkele jaren ouder zijn dan de vrouw met wie zij samenwonen of getrouwd zijn.”

Uit onderzoek van ouderenbonden blijkt dat de koopkracht van ouderen daalt door onder andere hogere zorgpremies en ongunstige belastingmaatregelen. Is er een verband?

„Verpleeg- of verzorgingshuizen stellen geen inkomenseisen. Men kijkt naar de klachten van ouderen. Dus het antwoord is nee.”

Verwacht u dat het aantal zelfstandig wonende ouderen de komende jaren verder zal toenemen?

„Dat hangt van de beschikbaarheid in verpleeg- en verzorgingshuizen af. Als het aantal plaatsen gelijk blijft en de vergrijzing doorzet – dat laatste is een feit – dan zet de huidige trend door.”

Voorziet u problemen?

„Ik weet niet hoe erg het is dat ouderen op wachtlijsten staan. Zelf zou ik het liefst op mezelf blijven wonen als ik ouder ben. Maar die vraag is pas over veertig jaar aan de orde.”