'Veel kritiek op News of the World is hypocriet'

Er zijn veel redenen om niet blij te zijn met het verdwijnen van de News of the World, die morgen voor het laatst verschijnt. „Maak van een waakhond geen poedel.”

Dit is een enorme klap voor de Britse onderzoeksjournalistiek. Bij de Britse media „worden de testikels verwijderd”, en links viert ten onrechte het verdwijnen van een krant die iedere zondag door miljoenen werd gelezen en deel uitmaakt van de Britse cultuur.

Brendan O'Neill, hoofdredacteur van het links-leunende online magazine Spiked, waarvoor onder meer de vaak geciteerde socioloog Frank Furedi schrijft, maakt zodra hij zijn iPhone opneemt duidelijk waar hij staat. Wat de News of the World heeft gedaan, de telefoons afluisteren van gewone burgers en soldaten, is niet te verdedigen. Maar de kritiek daarop vindt hij hypocriet. „Het is een schande dat een krant een campagne heeft gevoerd die leidt tot het sluiten van een andere krant.”

Maar u zegt het zelf: de grens tussen journalistiek en voyeurisme was overschreden. The Guardian is, als vrijwel enige krant, jarenlang aandacht blijven besteden aan het afluisteren.

„Die campagne richtte zich niet specifiek op het ongeoorloofde afluisteren, maar tegen de tabloidcultuur in het algemeen. Die vindt men stuitend en vernederend. Het is een soort cultuuroorlog geworden, alsof de kranten van Murdoch de zevende kring van de hel zijn. Mensen die al lang op een kans loerden om de tabloids onschadelijk te maken, hebben nu kun kans gegrepen.”

Het was toch allemaal niet zo fris, wat de News of the World deed?

„Nee. Maar dat was wel een publiek instituut. Een krant waarin mensen zich herkennen, die hen vertrouwd is. Mijn moeder heeft de News of the World meer dan veertig jaar gelezen. Ze vindt het vreselijk dat die krant ermee stopt. De lezers hebben er een relatie mee opgebouwd, het is een deel geworden van de Britse cultuur en de Britse samenleving. Nu zeggen mensen dat dit een overwinning is van de democratie, van de wens van het volk. Maar dat is naïef. De krant werd iedere zondag door 3,5 miljoen mensen gekocht en door tien miljoen mensen gelezen. Het is een echt instrument van de massa.”

En de tegenstanders zijn blij.

„Op een ongepaste manier. Kijk naar wat de dochter van de hoofdredacteur van The Guardian, die ook bij die krant werkt, twitterde: Gotcha. [Een verwijzing naar een beroemde kop van The Sun uit 1982, toen de Britse marine in de Falklandoorlog een Argentijns schip tot zinken bracht, ML]. Zij zegt wat veel anderen denken: blij dat dit stuk vuil weg is.”

Willen politici wraak nemen voor de berichten over het gesjoemel met declaraties?

„Het is algemener. Een aantal politici had grote moeite met de meedogenloze manier waarop hun privéleven en hun affaires zijn blootgelegd.”

Wat betekent dit voor de Britse journalistiek?

„Ik maak me grote zorgen. Ik denk dat journalisten terughoudender zullen worden, minder risico durven nemen. Maar ik vind dat een journalist de telefoon van een politicus mag afluisteren als hij het redelijke vermoeden heeft dat die iets onwettigs doet. De pers moet ruimte krijgen. We moeten niet alle methodes afschaffen waarmee journalisten in het verleden politici hebben gecontroleerd. Kijk naar wat Cameron gisteren zei: de media moeten de politiek de les lezen, maar de politiek moet ook de media de les kunnen lezen. Hij wil een nieuwe controlecommissie instellen om van de pers geen waakhond te maken, maar een Franse poedel.”