Uw bedoelingen zijn goed. Dat proef ik wel

Geachte mevrouw Van Bijsterveldt,

Eindelijk is uw vakantie op Bali begonnen. In het onderwijs wordt veel minder vakantie gevierd dan menigeen denkt. Liggend op het strand of dobberend op het water denkt de betrokken en bevlogen leraar: hoe kan het klaslokaal weer van mij worden, zonder regelzucht vanuit Den Haag? Als dát de denkrichting is van uw brief van 23 mei over het voortgezet onderwijs, gericht aan de Tweede Kamer, bent u op de goede weg. Dan mag u van mij een beetje vakantie vieren.

De kwaliteit van de leerling en van de leraar moet omhoog. De bureaucratie moet minder. Dat zijn respectabele wensen, maar toch. Waarom wilt u scholen aan het einde van de derde klas dan opzadelen met verplichte landelijke toetsen voor de vakken Nederlands, Engels en wiskunde? Daar heeft niemand iets aan. Het is verspild geld. Het levert extra bureaucratie op. Het heeft geen invloed op de kwaliteit. Wilt u daarover nog een keer nadenken, aan het strand?

Waarom dient de excellente leraar zo nodig een prestatieloon te krijgen, opdat hij een dag geen les hoeft te geven en wordt vervangen door een middelmatige leraar? Dat levert kwaliteitskrimp op en scheve ogen van mindere collega’s. Beter is het om de scholen te dwingen om hun functioneringsgesprekken serieuzer te nemen. Die stellen bitter weinig voor. Dat schrijft u ook in uw brief aan de Kamer. Dit is heel goed. Als het onderwijs iets van het bedrijfsleven kan leren, is dat het. Voer jaarlijks een gesprek met iedere leraar. Wie uitstekend presteert, krijgt een extra beloning. In de LB, LC- en LD-schalen is keuze genoeg. Wie faalt, voelt dat in zijn portemonnee. Helaas let geen enkele schoolinspectie daarop. Wilt u daar wel op letten?

De laagdrempelige lerarenopleidingen dienen hun opleidingsniveau te verhogen. Dat is uw terechte wens. „Leraren zijn cruciaal voor hoge prestaties van leerlingen”. Hoe zult u precies het niveau verbeteren van die lerarenopleidingen, die herstellen van de naweeën van het competentiegerichte leren? Daarover stond jammer genoeg niets in uw brief. Selectie aan de hbo-poort, is uw principiële keuze. Die ondersteun ik van harte. Nog immer krijgen de studenten veel te weinig les en schiet hun kennis in het klas tekort. Wat dacht u van het aanstellen van vakdocenten, die meeslepend college geven? Zo krijgt het vak weer aanzien en aantrekkingskracht.

Uw bedoelingen zijn goed. Dat proef ik uit uw brief. Ook tijdens een intensief, niet-vrijblijvend gesprek met premier Rutte, in het Catshuis, merkte ik dat dit kabinet de onderwijsproblemen niet licht opvat en zeer gevoelig blijkt voor suggesties. U hebt leergeld betaald. U luistert naar de alarmerende berichten uit het klaslokaal.

Na luisteren volgt daadkracht. De toestand is ernstiger dan u denkt. Een deltaplan is nodig voor het voortgezet onderwijs, na tientallen jaren van systematische afbraak en de grandioze mislukking van het Studiehuis. U hebt een begin gemaakt. Honderden miljoenen euro’s zijn vrijgemaakt. Dit is heel goed.

Wie a zegt, moet daarna wel het hele alfabet afwerken. Een deltaplan is duur. Ik spreek Rutte en u weer over anderhalf jaar, in het Catshuis. Die afspraak is gemaakt. Ik ben zeer benieuwd. Ik zal u kritisch blijven volgen, vakantie of geen vakantie.

Graa Boomsma

Schrijver, dichter en leraar Nederlands.