Toots: Net die ene noot raak, dat wijsje precies recht tot het hart

Nederland, Rotterdam, 09-07-2011. Concert van Toots Thielemans op North Sea Jazz 2011 in het Rotterdamse Ahoy. Foto: Andreas Terlaak Toots Thielemans op North Sea Jazz 2011. Foto Andreas Terlaak / NRC

Bijna negentig is hij nu. En hij zit er gewoon als altijd. Op vocalist Jon Hendricks (91) na de oudste musicus van het festival: Toots Thielemans. De lieve opa van de jazzgemeenschap. Een kleine grijze baas met de dikke zwarte bril met oranje glazen. Zijn geliefde ‘broodje’ in de hand - de mondharmonica waarop hij als geen ander de weg kent.

Zijn jazz met een traan is geliefd in veel landen. Willem Duys zei het al: “Laat Toots maar lekker huilen met zijn broodje”. Ja werkelijk, erkende de mondharmonicavirtuoos zelf, er druipen soms tranen uit zijn instrument.

Nog altijd reist hij de wereld over. Toots gaat van Brazilië naar Amerika naar Zweden. Sommige nummers speelt hij al zestig jaar, een improvisatietaal die is ontwikkeld met de jaren, waaraan hij nog steeds hedendaagse elementen toevoegt om het zo interessant te houden. En dan z’n charmant beleefde aankondigingen, dat hij “nu een bezoekje brengt aan George Gershwin”.

Maar vooral emotie. Daar draait het het meest om bij de muziek van Toots. De laatste tijd, op televisie, maar ook op de podia, weet hij vooral te ontroeren. Hij kan het nog, denk je onwillekeurig. Net die ene noot raak, dat wijsje precies recht tot het hart.

Niet zelden pinkt de musicus ook zelf nog een traantje weg bij muziek. In de Amazon-zaal vanavond op North Sea Jazz kondigt hij de ballade The Dolphin aan met de volgende woorden: “I have a great brok in my heart for Brasilian music”, zegt Toots. Hij speelt gedreven. Zacht. Melodieus. Niet altijd even accuraat, maar met de steun van vakmannen als pianist Karel Boehlee, bassist Marcel Schimscheimer en drummer van Hans van Oosterhout krijgt elk liedje een krulletje. Het tempo wordt omhoog geschroefd. Latingroove. Het nummer Velas van Ivan Lins. Levendiger spel met warme noten. Niet hemelbestormend avontuurlijk, maar nooit te weinig. En dan natuurlijk wat de mensen willen: Turks Fruit.

Volgend jaar weer.