Monáe is ook groots op North Sea Jazz

Nederland, Rotterdam, 08-07-2011. Concert van Terje Isungset op ijsinstrumenten tijdens North Sea Jazz 2011 in het Rotterdamse Ahoy. Foto: Andreas Terlaak Andreas Terlaak

North Sea Jazz. Gehoord: 8/7 Ahoy, Rotterdam. Herh: 9 en 10/7

Buiten Ahoy staan al sinds ’s ochtends vroeg fans van Prince te wachten, binnen laat een van zijn talentvolle protegees zich op de handen van het publiek vervoeren voor een stijlvol North Sea Jazz-crowdsurfmoment. Janelle Monáe is een van die popartiesten die vol overtuiging laat zien waarom ze ook op een jazzfestival thuishoort.

Ze wordt aangekondigd door een man met een hoge hoed en een zwart kostuum met witte handschoenen. Het is de opmaat voor een wervelende, tot in de puntjes verzorgde show. Monáe creëert een eigen universum met een stevige band, dansers en een koortje in vaak futuristische, zwart-witte kostuums, en een show vol flair, drama en overtuigingskracht. Het ene moment staat het ensemble in stemmig rood licht, met een huilende rockgitaar en stijlvolle strijkers en gloedvolle zang, in Mushrooms & Roses. Het andere is Monáe in het funky Tightrope een kleine, vrouwelijke James Brown met dito danspasjes en kreetjes, die een stevige ritmesectie en de gedisciplineerd gedoseerd spelende blazers en strijkers achter zich regisseert.

Ze verwijst in haar optreden ook naar Michael Jackson, met een korte moonwalk en haar met lichte toon gezongen en vol vuur gezongen cover van I Want You Back van Jackson 5. En trekt zelfs Ma Cherie Amour van Stevie Wonder soepel naar eigen hand. Het frivole gemak waarmee Monáe grote voorgangers citeert, zegt veel over haar artistieke zelfverzekerdheid. Het meeste indruk maakt ze toch met haar eigen oeuvre, zoals de overrompelend funky openingstracks Dance or Die, Faster en Locked Inside. Met dramatische details, snelle scats en heerlijke uithalen bewijst Monáe niet alleen een indrukwekkend albumartieste te zijn, maar ook een groot performer.

Wat ook imponeert, is de jazz-zang van Gregory Porter, een ander groot Amerikaans zangtalent. Een strakke muts verhult opzettelijk delen van zijn gezicht, maar dat doet niets af aan zijn expressie. Vol overgave gooit hij zich in de muziek. Dat hij op een veel te klein dakpodium staat geprogrammeerd, deert niet; het dak staat bomvol enthousiastelingen die vooral losgaan bij het kolkend woeste 1960 What.

Volle rijen ook bij bassist/zangeres Esperanza Spalding, een van die andere Prince-beschermelingen, die ook hier bewijst een grote jazzsensatie te zijn. Een stuk gemoedelijker is de soms wat kabbelende folkpop die Paul Simon vroeg op de avond brengt.

Een van de mooiste concertplekken op dit uitgestrekte North Sea Jazz met dertien zalen muziek, is bovenop de tribune van de Hudson-zaal. Het videoscherm voor je toont de handen van de 81-jarige pianist Ahmad Jamal – in de verte zie je op het podium de hele band. Als kleine spinnetjes krioelen Jamals razendsnelle vingers over de toetsen, ze daarna verjagend met harde orkestrale blokakkoorden. Het is het eerste concert van North Sea Jazz 2011, maar alles eraan klopt. De oude jazzreus tuigt met zijn trio steeds weer kleine bouwwerkjes op, waarna hij ze meteen weer afbreekt, solo’s toewijst en met zijn handen in zijn zakken om zich heen kijkt.

De ijsmuziek van de Noorse ijsmusicus Terje Isungset blijft rond het vriespunt. Dat is mooi voor zijn prachtig vervaardigde ijsinstrumenten – een gitaar met een klankkast van ijs, trompet en ijsgong. Bijzonder is het, maar de ijle en zompige klanken beroeren niet.