Miljoenenpubliek voor het voetbal van de beschaving

Het WK vrouwenvoetbal in Duitsland trek duizenden toeschouwers en miljoenen tv-kijkers. „Meiden, dat was goed. Een rondje van mij.”

De stamgasten van café Kuchel-Eck in de Berlijnse wijk Charlottenburg veren op, een bierglas wordt bijna omgestoten, daverend gejuich weerklinkt.

Dat is inmiddels een vertrouwd beeld bij wedstrijden van Duitsland tijdens het wereldkampioenschap vrouwenvoetbal, dat op dit moment in Duitsland wordt gehouden. Kuchel-Eck is tot nu tevreden. „Mädels, das war gut”, brult een bezoeker schor. „Meiden, dat was goed. Een rondje voor mijn rekening.”

Van tevoren was er natuurlijk eindeloos over gegrapt. Het WK vrouwenvoetbal roept geintjes op in een tak van sport die nog steeds een mannenbolwerk is. Maar het seksistische element verdween toen de vrouwen begonnen te spelen en er mooie wedstrijden waren te zien. Weinigen hadden verwacht dat sommige duels vijftien miljoen tv-kijkers zouden trekken. Ook nu nog zijn de kijkcijfers in Duitsland uitstekend. Dat was de eerste verrassing.

De tweede verrassing was onaangenamer. Het Duitse elftal van trainster Silvia Neid speelde aanvankelijk matig en ongeïnspireerd. De wereldkampioen van 2007 won met moeite van Canada en Nigeria. Tegen Frankrijk, om de eerste plaats in groep A, revancheerde Duitsland zich met goede combinaties, aanvallend spel en vooral met een tomeloze ‘Duitse’ inzet. Zoals de overwegend mannelijke stamgasten in Kuchel-Eck zeiden: „Als we zo spelen, komen we in de finale.” Waarna het feesten begon.

De waardering voor het WK en voor het vrouwenvoetbal in het algemeen is in Duitsland duidelijk gestegen. Dat is deels de verdienste van oud-international Steffi Jones (38), dochter van een Amerikaanse soldaat en een Duitse moeder, opgegroeid in Frankfurt en voetbalster sinds haar vierde jaar. Jones, die in totaal 111 keer voor Duitsland in het veld stond, is voorzitster van het comité dat namens de internationale voetbalfederatie FIFA het WK vrouwenvoetbal van 2011 heeft georganiseerd. In die hoedanigheid heeft ze zich de afgelopen twee jaar veelvuldig geroerd. De charismatische Jones was op televisie en stond in de krant. Ze is uitgegroeid tot een van de grote pleitbezorgers van het vrouwenvoetbal wereldwijd.

Jones beaamde laatst dat de waardering voor het vrouwenvoetbal toeneemt. „Maar”, zei ze in een weekbladinterview, „de verschillen met het mannenvoetbal blijven groot. Wat het spel, tactiek, fitheid, atletiek en esthetiek aangaat, hoeven wij geen enkele vergelijking met de mannen te schuwen. Ik zie verschillen op andere gebieden: de geringere belangstelling bij de sponsoren en de professionele managers die in het vrouwenvoetbal ontbreken.”

Ondanks dit kennelijke gebrek aan professionalisme heeft het Duitse team van trainster Silvia Neid geen mogelijkheid onbenut gelaten zichzelf vakkundig ‘in de markt te zetten’. Er waren mooie fotoshoots van de Mädels voor de Brandenburger Tor in Berlijn, waarin de speelsters met een kek regenjasje en weinig eronder als filmsterren werden geportretteerd. De reacties waren hooguit een beetje seksistisch.

Op de zondagmiddag die vooraf ging aan de openingswedstrijd Duitsland-Canada, in het Olympiastadion in Berlijn, viel op hoe populair het Duitse vrouwenelftal is. Uren van tevoren hadden zich op het plein voor het stadion duizenden mensen verzameld die feestrondes maakten, zongen en de namen van de beste speelsters scandeerden.

Het gebeurde alleen beschaafder en zonder de rellen en knokpartijen die zo vaak het mannenvoetbal ontsieren. De politie was aanwezig, maar hoefde op geen enkel moment voor ongeregeldheden te worden ingezet. Voetbal is bij de vrouwen geen oorlog – dat was de boodschap die deze vriendelijke happening in Berlijn uitstraalde.

Voor het team van Silvia Neid kan het toernooi nu echt beginnen. De voorrondes zijn moeizaam maar wel kenmerkend Duits afgesloten: met winst. Vanavond (20.45 uur) treedt Duitsland in de kwartfinales aan tegen Japan. „Dat wordt niet gemakkelijk voor ons”, waarschuwde Neid, die er alles aan doet om haar ploeg te bevrijden van het loodzware juk van de favorietenrol.

De nestor van de (mannelijke) Duitse voetbalcommentatoren, oud-international Günter Netzer, wees er gisteren op dat de druk op de vrouwen enorm is. „In de Bundesliga spelen ze voor achthonderd toeschouwers. Nu moeten ze voor een miljoenenpubliek optreden. Ze moeten de mensen vermaken en ook nog wereldkampioen worden. Daar moet je als speelster mee kunnen omgaan. Het is een grote belasting. Mede daardoor heeft het team zijn onbevangenheid verloren.”