Ja dat mag, zegt de leerplichtambtenaar

Ouders die hun kind meenemen op wereldreis krijgen vrijwel altijd een boete. Maar een zeereis met dertig medeleerlingen en vijf leraren, dat is iets anders.

Deelnemers aan School at Sea zijn zes maanden weg van hun eigen school. Mag dat? Voorzitter Carry Roozemond van Ingrado, de overkoepelende organisatie van leerplichtambtenaren, zegt geen ja en geen nee.

Wat vindt u van School at Sea?

„Ik zeg niet dat ik het een fantastisch plan vind. Wel ben ik blij dat de organisatoren met ons in gesprek zijn gegaan. Vaak delen mensen gewoon mee dat ze op wereldreis gaan. Of scholen melden dat ze een leerling kwijt zijn. Als straks dertig kinderen aan boord van dit schip gaan, vragen gemeenten ons wat ze ermee moeten. Nu kunnen we ons voorbereiden.”

En?

„De essentiële vraag is of ze weg zijn van school of dat de school met hen meereist. Als een school het goed vindt dat een leerling een deel van het onderwijs op het schip volgt, is er in principe geen verzuim. Dan krijgen leerplichtambtenaren er niet mee te maken. Mochten scholen het wel melden als verzuim, dan zijn er waarschijnlijk geen goede afspraken gemaakt met de school en de inspectie. Dan beslist de leerplichtambtenaar of hij vrijstelling van de leerplichtwet verleent. Wij adviseren onze leden na te gaan of er goede afspraken zijn. Wat gebeurt er bijvoorbeeld als een jongere halverwege afhaakt?”

U wijst de reis niet meteen af?

„Op voorhand kan ik niet beoordelen of kinderen die meegaan zich zowel in cognitief opzicht als sociaal-emotioneel ontwikkelen – en in burgerschapskunde. We gaan achteraf kijken hoe het uitpakt.”

Wat verstaat u onder burgerschapskunde?

„Hoe beweeg je je in de maatschappij, in het openbaar vervoer, in het sociale verkeer. Hoe ga je om met vrienden, met de competentiestrijd van: ‘mijn mobiel is beter dan de jouwe’, ‘ik heb meer volgers op Twitter’.”

Zijn dat niet juist dingen die scholen niet onderrichten?

„Ik denk dat jongeren het én op school én daarbuiten leren. Leren is meer dan les krijgen op school.”

Volgens de Leerplichtwet moeten kinderen ‘geregeld’ een school bezoeken. Staat de wet reizen als deze dan wel toe?

„De Leerplichtwet garandeert meer voor een kind dan alleen leren, leren, leren. Maar toen de wet gemaakt werd, was er geen sprake van wereldreizen. Of van uitwisselingen met een high school in Amerika, of reizen van een paar weken naar het buitenland voor een profielwerkstuk, zoals ook al vaak gebeurt. Ik denk dat dit het moment is om met elkaar na te denken over wat je anno nu onder het recht op onderwijs verstaat, en hoe je dat moet borgen. Moeten we misschien iets aanpassen in de wet of in het toezicht? Of moeten we zeggen dat het in de geest van de wet is als er docenten meegaan op reis? Daarover zijn we met het ministerie en de inspectie in gesprek. Het begin is gemaakt. Mede door School at Sea.”

Als ouders hun kinderen willen meenemen op wereldreis is dat tegen de Leerplichtwet en leggen rechters boetes op. Vindt u dat dat ook moet veranderen?

„Een zeereis met bevoegde docenten, is iets anders dan ouders die hun kind meenemen op wereldreis en onderwijs regelen via de Wereldschool [een instelling in Lelystad voor onderwijs-op-afstand]. Dat is geen onderwijsinstelling in de zin van de leerplichtwet. En hoe komen kinderen op zo’n reis aan hun sociaal-emotionele ontwikkeling? Het is nogal een verschil als je met je ouders bent of je staande moet houden in een groep van dertig pubers.”