In badpak valt die dikke jeugd zo op

Geachte minister Schippers, beste Edith,

Zon, zee en strand, dat is echt vakantie. Ik stel me zo voor dat jij heerlijk met je dochter ergens op een zonnig strand aan zee zit, net als ik vorig jaar met onze twee kleindochters. Wat mij toen weer opviel, was hoeveel dikke kinderen Nederland telt. Als ze in badpak en zwembroek rondlopen, valt het zo op. Toen ik daar mijmerend in de zon lag, besefte ik dat het niet de oplossing zal zijn dat moeders consequent nee zeggen als hun kinderen zeuren om een ijsje.

Natuurlijk moet jij eerst lekker afstand nemen van de Haagse hectiek en nergens over nadenken. Het is een druk jaar geweest, met belangrijke beslissingen over het stelsel, de mooie nota Gezondheid dichtbij en recentelijk met een historisch akkoord met de zorgverzekeraars, ziekenhuizen en privéklinieken. Als voorzitter van de Gezondheidsraad was ik erg blij met het besluit om de darmkankerscreening in te voeren, conform ons advies. Dit is een zorgvuldig afgewogen investering in de gezondheid van Nederlanders.

Na de eerste week van je vakantie zul je wellicht weer wat mijmeren. Kijk dan eens naar die dikke kinderen. Overweeg wat de consequenties zullen zijn voor de toekomstige volksgezondheid en voor de kosten van de zorg als we deze epidemie niet weten te stoppen. Iedere minister wil na zijn regeerperiode verantwoordelijkheid kunnen claimen voor echte gezondheidswinst. Je voorganger Ab Klink heeft zich vooral gestort op het roken. Dat blijft natuurlijk de belangrijkste oorzaak van vermijdbare sterfte en ziekte. Wel komt obesitas, in de omvang zoals die nu wordt geconstateerd, dicht in de buurt. Als je dat kunt terugdringen, zal dat nog jarenlang doorwerken.

Met alleen eigen verantwoordelijkheid van burgers haal je dit niet. Gelukkig weten we dat collectieve preventie, vooral als het structurele maatregelen zijn, grote effecten kunnen hebben. Jouw ambtenaren van het ministerie van Volksgezondheid kunnen ongetwijfeld voorstellen doen. Het is buitengewoon kosteneffectief. Johan Mackenbach heeft daar onlangs nog een mooi boekje over gepubliceerd – Successen van preventie 1970-2010.

Zou het niet mooi zijn als jij over veertig jaar bij een volgende publicatie wordt gememoreerd, omdat je het startsein hebt gegeven voor de grootste kentering die tot dan toe is waargenomen in de volksgezondheid?

Dit soort dagdromen kunnen alleen in de vakantie, maar ze zouden een bron van inspiratie kunnen zijn. Wellicht vormen ze een reden om vriend en vijand te verrassen bij de behandeling in de Kamer van jouw nota?

Geniet van de zon, de zee en het strand – van een welverdiende vakantie.

Louise Gunning

Voorzitter van de Gezondheidsraad.