Het Malieveld blijft leeg, bravo

Geachte staatssecretaris Knapen, beste Ben,

Ik denk dat je op het Duitse Wad kunt terugkijken op een succesvol jaar. Natuurlijk – in het begin gooiden mensen met modder. Sommigen wilden politieke munt slaan uit je PCM-verleden. Anderen vonden het nodig om jou, natuurlijk anoniem, te portretteren als een man die „alles pakt wat hij pakken kan”. Dit is allemaal jaloezie.

De Wereldomroep probeerde je, tijdens je reis door Soedan, weg te zetten als handlanger van president Omar al-Bashir. Het enige wat je had gezegd, was dat sommige mensen zich zorgen maakten over de instabiliteit van het land als Bashir het toneel zou verlaten! Dit was dus allemaal humbug.

In werkelijkheid heb jij, als zelfverklaard „man van het midden”, succesvol leiding gegeven aan een beleidswijziging op het terrein van ontwikkelingshulp die haar weerga niet kent. Daarbij valt op hoe relatief gemakkelijk de oude taboes zijn overwonnen.

Ik weet nog goed hoe ik werd weggehoond toen ik voorstelde om de hulp meer te richten op economische ontwikkeling. Nu is dit voorstel regeringsbeleid. Ook elk voorstel om het budget te verlagen, leidde tot misbaar. Jij kort het budget in de komende twee jaar met 1 miljard euro. Het Malieveld blijft leeg. Wat is het verschil?

Ik denk dat het kritische WRR-rapport, de afkalving van het draagvlak onder de bevolking voor ontwikkelingshulp en de economische crisis het kabinet de gelegenheid verschaften om eindelijk de hulp drastisch te hervormen. Het werd ook hoog tijd om een beleid te wijzigen dat hulpverslaving en corruptie vaak stimuleerde en nare regimes bestendigde.

Ik heb genoten van je oneliners. „Als we arme landen gaan helpen om zichzelf te helpen, winnen wij draagvlak terug.” Bingo! „Laten we versnippering tegengaan [van 33 naar 15 landen, red.] en ons concentreren op thema’s waarin wij goed zijn.” Dit is heel goed!

Nu je zo stevig in het zadel zit, kun je de teugels aantrekken. Kijk nog eens kritisch naar het Europese hulpbeleid. Europa deelt begrotingssteun uit als sinterklaascadeaus, helaas ook aan regimes die dat niet verdienen. Kijk ook naar voedselhulp aan Somalië van het Wereldvoedselprogramma van de Verenigde Naties. Bereikt de hulp de mensen die het nodig hebben?

Ik wens je een prettige vakantie!

Arend Jan Boekestijn

Historicus. Verbonden aan de Universiteit Utrecht. Van 2006 tot 2009 was hij Tweede Kamerlid namens de VVD.