Een leslokaal midden op zee

Via de Canarische eilanden en de Caraïben naar Panama, terug langs Cuba, Bermuda en de Azoren. En intussen biologieles over plankton en natuurkunde over het weer.

Aan boord van de driemaster Regina Maris kunnen 32 vwo-leerlingen uit het hele land komend schooljaar in de voetsporen treden van Laura Dekker. Niet als solozeiler, wel als bevaarder van de wereldzeeën onder schooltijd.

Ze blijven een half jaar weg. Via de Canarische eilanden en de Caraïben varen ze naar Panama, op de terugweg doen ze Cuba, Bermuda en de Azoren aan. Om de dag krijgen ze les van vijf eerstegraadsleraren, op de andere dag zijn ze matroos.

De kosten: 17.100 euro per persoon. Het vertrek staat gepland voor oktober.

De zeereis, genaamd School at Sea, is een initiatief van Martin Duba, kapitein van de Regina Maris, en Monique Touw, directeur van het bedrijf At Sea Sail Training. Duba maakte eenzelfde tocht eerder met Duitse gymnasiasten. Touw heeft ervaring met internationale zeiltochten voor jongeren in vakantietijd.

Het doet kinderen goed, weet ze intussen. „In die korte reizen zagen we de effecten van het buitenschools leren”, zegt ze. „Ouders die ons opbellen en zeggen: ik weet niet wat jullie gedaan hebben, maar mijn kind is een ander mens.”

Aan boord krijgen jongeren het normale curriculum, deels aangepast aan de omstandigheden. Wiskunde wordt bijvoorbeeld astronavigatie met sextant, natuurkunde het weerbericht, biologie metingen met plankton en economie het financiële klimaat op Bermuda.

De vijf meevarende leraren geven niet alle vwo-vakken. Een deel ervan doen de leerlingen zelf in groepjes, met materiaal van hun school. Behalve les aan boord zijn er expedities aan wal. En ze zitten bijvoorbeeld een week bij een gastgezin in Cuba.

Via ‘scheepsovernames’ leren de jongeren gaandeweg ook zelf het schip te runnen, inclusief bevoorrading, catering en schoonmaak. „Het is ongelooflijk belangrijk dat kinderen van die leeftijd leren wat het is om verantwoordelijkheid te dragen”, zegt hoogleraar ontwikkelingspsychologie Michiel Westenberg, lid van de raad van advies van School at Sea. „Voor kleine dingen, maar ook bijvoorbeeld om een goede studiekeuze te maken.”

Voor de reis komen alleen leerlingen van 4-vwo in aanmerking. Die hebben nog geen toetsen voor het eindexamen en zijn oud genoeg: de meesten ten minste 15 jaar. „Voor 14-jarigen is het gewoon te heftig om een oceaan over te steken”, zegt Touw, sprekend uit ervaring. „Zodra er een storm opsteekt gaat het mis.”

Na een voorselectie, gebaseerd op de cijferlijst („Ze moeten het goed doen op school”), een schriftelijke motivatie en een door de schoolmentor ingevulde vragenlijst, volgt eind augustus een selectieweekend voor de potentiële matrozen.

In dat selectieweekend letten de organisatoren op eigen initiatief, houding in de groep, stressbestendigheid. „Of mensen wat stil zijn in de groep is niet belangrijk. Ze moeten niet allemaal vooroplopen, het team moet in evenwicht zijn.” Tot nu toe zijn er ruim twintig aanmeldingen. Bij minimaal 25 gaat de reis door.

Michiel Westenberg, zelf ook een enthousiast zeiler, vindt het goed dat een reis als deze nu eens voor niet-probleemjongeren wordt ontwikkeld. „Er is weinig voor kinderen die het gewoon goed doen. Juist voor hen is het goed om een keer buiten de tredmolen te stappen.”

„Vroeger ging Ketelbinkie mee om volwassen te worden”, zegt Monique Touw. „Dat doen wij nu weer.”