Banengroei VS stelt zwaar teleur

De Amerikaanse werkloosheid daalt maar niet. Vorige maand kwamen er nauwelijks nieuwe banen bij. President Obama en de Federal Reserve kunnen weinig meer doen. Zij hebben hun troeven al ingezet.

Dramatisch. Vreselijk van begin tot eind. Geschokt. Werkelijk geen enkele positieve noot.

Economen en analisten waren gisteren bijzonder somber over de jongste Amerikaanse werkloosheidscijfers. De werkgelegenheid nam in juni toe met 18.000 banen. Verwacht werd dat werkgevers minstens 105.000 nieuwe banen zouden creëren. Ook werden de cijfers van mei naar beneden bijgesteld. Er kwamen toen geen 54.000 maar 25.000 banen bij. Als gevolg steeg de Amerikaanse werkloosheid van 9,1 procent in mei naar 9,2 procent in juni.

Afgelopen juni was het twee jaar geleden dat de recessie voorbij was en de Amerikaanse economie weer begon te groeien. Maar volgens een recente analyse van het Amerikaanse Economic Policy Institute heeft dit nauwelijks invloed op de werkgelegenheid. Sinds het begin van de recessie, 3 jaar en 5 maanden geleden, is de werkgelegenheid in Amerika met 6,9 miljoen banen gekrompen. Door de groei van de beroepsbevolking hadden er juist 4,1 miljoen banen bij moeten komen. „Het huidige gat in de arbeidsmarkt telt daardoor zo’n 11 miljoen banen”, aldus EPI. Om dat gat te dichten moeten er de komende 36 maanden iedere maand circa 400.000 banen bij komen.

De vrees groeit dat de Amerikaanse economie er niet in slaagt uit de crisis te komen. Een jaar geleden was het populair onder economen om het letterspel te spelen. Zou de groeicurve lijken op een V (diepe recessie, snel herstel), een W (recessie, herstel, recessie) of een L (recessie en dan nauwelijks een herstel)? De Amerikaanse arbeidsmarkt begint op een L te lijken. „Precies twee jaar nadat het herstel begon, is de situatie op de Amerikaanse arbeidsmarkt totaal niet verbeterd”, schrijft Paul Ashworth, econoom van onderzoeksbureau Capital Economics in een analyse.

De slechte cijfers waren voor president Obama reden een verklaring af te leggen in de tuin van het Witte Huis. „We hebben een lange weg te gaan en veel werk te verzetten om mensen de kansen en garanties te geven die ze verdienen”, zei Obama.

Het grote probleem is dat Obama bijna al zijn middelen heeft ingezet. Hij heeft al voor 900 miljard dollar belastingvoordelen gegund. Nog meer overheidstimuleringen zitten er niet in. Amerika kampt met een staatsschuld van 14.000 miljard dollar en zal moeten bezuinigen. De staatsschuld moet onder de wettelijke maximumnorm (14.300 miljard dollar) blijven. Nu dreigt het land in de eerste dagen van augustus door dat plafond te schieten. Dan kan Amerika geen schulden meer betalen met als gevolg dat de wereld de kans loopt opnieuw een diepe recessie ingetrokken te worden. Republikeinen en Democraten liggen in de clinch hoe te bezuinigen en hoe een Amerikaans faillissement voor 2 augustus te voorkomen. Obama riep gisteren op snel tot akkoorden te komen. Dat boezemt vertrouwen in en dan gaan bedrijven weer mensen aannemen, redeneerde de president, die volgend jaar herkozen wil worden.

De VS kunnen ook moeilijk terugvallen op monetaire middelen. De Fed heeft sinds de crisis twee keer honderden miljarden dollars aan staatsleningen opgekocht om zo de rente extreem laag te houden en geld in de economie te pompen. Het doel was de werkloosheid te laten dalen, tot nu toe zonder effect. Een derde grote opkoopactie leek lange tijd uitgesloten, aangezien monetaire haviken binnen de Fed tegen waren. Zij vreesden inflatie. Als de arbeidsmarkt niet aantrekt, kan de druk toenemen om de geldpers toch aan te zetten.

Het instituut EPI ziet overigens toch één lichtpuntje op de arbeidsmarkt. Mensen met een baan worden niet meer zo snel ontslagen. Dat betekent wel dat het voor bijna 14 miljoen Amerikaanse werklozen nog moeilijker wordt een baan te vinden.