Strengere persregels verkeerde reactie op News of the World-schandaal

Wat News of the World deed, is crimineel. Telefoons hacken is verboden. Extra regels, zoals premier Cameron voorstelt, zijn daarom niet de oplossing. Het was de overheid die faalde in het handhaven van bestaande regels en kwaliteitskrant The Guardian die Murdochs schandaalblad tot de orde riep.

Tot die conclusie komen The New Yorker en The Economist, twee tijdschriften die de praktijken van Britse tabloids fel veroordelen maar ook hechten aan een pers die niet gemuilkorfd wordt door de overheid.

Het begon bij de eerste corrupte agent
“Het ziet er naar uit”, schrijft Amy Davidson in The New Yorker, “dat The Guardian met onvermoeibaar speurwerk de misstanden bij News of The World heeft blootgelegd.” Juist ambtenaren zijn betrokken bij het schandaal, benadrukt Davidson. “Als The Guardian het werk deed waarin de regering faalde, moet de les dan echt zijn dat de pers minder macht moet krijgen en de overheid meer?” News of the World overtrad bestaande wetten, aldus Davidson. Ambtenaren corrumpeerden zelfs. “De lijst begint bij de eerste omgekochte politieman en eindigt bij David Cameron.”

Cameron: we zijn blind geweest
Dat de politiek een aandeel in het schandaal heeft, weet Cameron maar al te goed. Zelf ligt de premier onder vuur omdat hij Andy Coulson, oud-hoofdredacteur van News of the World, aannam als woordvoerder. Terwijl onder Coulsons leiding het eerste afluisterschandaal plaatsvond, reeds bekend in 2006. In januari 2011 stapte Coulson op: vragen over zijn verleden zaten het werk voor Cameron in de weg. Over zijn nauwe en alom bekende banden met in opspraak geraakte journalisten, laat Cameron zich vooralsnog niet uit. Maar hij had vandaag wel een algemene mededeling. “We zijn blind geweest voor de slechte praktijken, omdat we zo enthousiast de steun van kranten probeerden te winnen.” Vandaag moest Coulson zich op het bureau melden.

Politici bang voor rioolpers
Groot-Brittannië heeft een lange traditie van riooljournalistiek, schrijft The Economist morgen in de papieren editie. “Een brutaal concurrerende krantenmarkt lokt schreeuwerige koppen en opdringerige vuilspuiterij uit.” In Frankrijk kunnen escapades van politici jarenlang onder het tapijt blijven, maar in Groot-Brittannië worden de voorpagina’s er meteen mee bespat.” De Britten weten volgens The Economist dat hun kranten onbeleefd, overdreven en onbetrouwbaar zijn. “Maar ze zijn dol op journalisten die het bloed drinken van politici en misdragende beroemdheden.” Angst speelde daarom een rol bij politici, schrijft het tijdschrift. Parlementsleden die uitgever Rebekah Brooks vroegen om bewijzen, zouden bedreigd zijn met slechte publiciteit.

Andere tabloids nu oorverdovend stil
In 2006 was al duidelijk dat het gebruik van privédetectives wijdverspreid was, zo verwijst The Economist naar een rapport van een overheidscommissie waarin duizenden privacyschendingen gemeld werden. Weinigen maakten daar een probleem van. Goed, een detective en een ‘losgeslagen verslaggever’ werden gearresteerd, maar grote consequenties had het niet. Pas toen het publiek in opstand kwam - tegen het afluisteren van nabestaanden van soldaten en het hacken van de voicemail van een vermoord meisje - sneuvelde een krant. “Opgemerkt moet worden dat andere tabloids, die doorgaans graag trappen op een spartelende concurrent, nu oorverdovend stil zijn. Waarschijnlijk is News of the World slechts de meest enthousiaste, meedogenloze wetsovertreder onder de tabloids.” Clive Goodman, de verslaggever die voor News of the World de beruchte privédetective Glenn Mulcaire aanspoorde om telefoons te hacken, kon na zijn celstraf gewoon aan de slag bij Daily Star Sunday. Vandaag werd hij opnieuw gearresteerd. Ditmaal op verdenking van omkoping van politiemensen.

Regulering pers is een gevaarlijke verleiding
Dat de politie niet eerder optrad, komt volgens The Economist omdat ze er belang bij had de wet niet te handhaven. De praktijk van de politie beschrijft het blad als volgt: “Wij geven verhalen als jullie alarm slaan bij voortvluchtige criminelen. Trek ook af en toe je portemonnee.” In dit klimaat is het volgens The Economist onverstandig om heil te zoeken in regulering van pers. “Dat zou meer kwaad dan goed doen, want Groot-Brittannië heeft al de strengste wetten tegen smaad. Wetten die herhaaldelijk door de rijken en machtigen misbruikt worden en de staat meer macht geven. Een gevaarlijke verleiding voor regeringen.”

Eerder in deze serie:
Murdoch hackte de democratie. Uiteindelijk pikte het volk dat niet
Britse schandaalpers haalt gelijk over rug Dominique Strauss-Kahn