Pjotr stinkt, want hij kan even niet onder de douche

Mijn overbuurman Pjotr stinkt al een paar dagen. Dat is niet zo vreemd, want het gemeentelijk energiebedrijf heeft zijn warm water afgesloten. Daardoor kan hij niet onder de warme douche.

Om de twee dagen wast hij zich nu met water dat hij op zijn gasfornuis in een paar pannetjes heeft opgewarmd. Aan een koude douche moet hij niet denken, dan maar niet zo schoon als anders. Dat laatste is zijn vrienden en kennissen opgevallen. Hoewel, de meesten hebben ook geen water en stinken even zeer als Pjotr.

Voor veel Russen zijn juni en juli de stinkmaanden, omdat dan in veel huizen de warmwaterleiding wordt dichtgedraaid voor de jaarlijkse onderhoudsbeurt. Het gevolg daarvan ruik je overal – in winkels, in de metro, in de menigte bij het stoplicht. Zweet, zweet en nog eens zweet. En dat in een stad die wordt gegeseld door soms subtropische temperaturen.

De enige troost is dat er vooruitgang is te melden: de ontberingen duren tegenwoordig nog maar tien dagen. En dat is een enorme verbetering met een paar jaar geleden, toen het warme water een hele maand werd afgesloten.

Om eens te zien hoe die profylactische operatie in zijn werk gaat, heb ik een afspraak gemaakt met het Moskouse energiebedrijf Mosenergo, dat verantwoordelijk is voor het onderhoud aan de warmwaterbuizen. Als bij een militaire operatie bepalen ze welke wijk er vervolgens weer aan de beurt is om afgesloten te worden.

In de controlekamer van het bedrijf staat een enorm televisiescherm met een digitale stadsplattegrond waarop precies te zien is wie waar aan het werk is, en wat waar wordt afgesloten. „De buizen moeten nu eenmaal periodiek worden gereinigd en gecontroleerd op slijtage”, zegt plaatsvervangend hoofdingenieur Andrej Nikolajev vergoelijkend. „We hebben tenslotte 1.500 kilometer waterleiding onder onze hoede.”

Met de Pjotrs van zijn land heeft hij geen medelijden. „Als je tien dagen zonder water zit, moet je gaan douchen bij je familieleden of op je datsja”, zegt hij. „Want er moeten nu eenmaal buizen worden vervangen.”

De hoofdingenieur vertelt dat inmiddels eenderde van alle warmwaterbuizen in Moskou al is vernieuwd, waardoor het aantal dagen zonder warm water in de toekomst misschien nog verder kan worden teruggebracht. Dat geeft hoop, voor een verouderd systeem van stadsverwarming dat uit de jaren dertig dateert.

Nikolajev stuurt ons dan naar de buitenwijk Tekstiltsjiki om zelf te kunnen zien hoe die vervangingswerkzaamheden worden uitgevoerd.

In een bouwput zijn daar een paar arbeiders druk aan het werk. Ze snijden buizen op maat en lassen die aan elkaar. „De stijve buis is voor de verwarming, die rupsachtige voor warm water”, zegt ingenieur Michail Kazakov. „De vervangen buizen waren zeventien jaar oud, maar andere buizen zijn soms nog een stuk ouder.” Hij wijst op een restant buizen die zijn opgelapt met pvc-sokken.

Samen met zijn mannen is Kazakov al een paar maanden bezig met de vervanging van de leidingen in dit deel van de straat. Niet dat de bewoners er last van hebben, want Mosenergo heeft alles zeer goed gepland. „Anders krijgen we maar klachten”, zegt hij. „En tegenwoordig betalen de bewoners behoorlijk wat geld voor hun energie, dus ze hebben recht van spreken.”

Voor Pjotr maakt het niet zoveel uit. Hij is weliswaar jaloers op mij, omdat ik een boiler heb die ik straks kan aanzetten als ik aan de beurt ben om te worden afgesloten. Maar in werkelijkheid kan het hem helemaal niet zoveel schelen dat hij stinkt. Hij woont tenslotte alleen en zichzelf ruikt hij niet.

Michel Krielaars