Murdoch de moraalridder?

Rupert Murdoch liet zijn zoon James een verklaring uitgeven vol berouw.

Het vergt weinig zakentalent om te beseffen dat het bedrijf zinkende was.

Het was gewoon een onvermijdelijke, zakelijke beslissing. Gegeven de rampzalige publiciteit en de adverteerdersstaking vond Rupert Murdoch het lucratiever de 168 jaar oude zondagskrant News of the World te sluiten. En waarschijnlijk een nieuw zondagsblad te beginnen voor hetzelfde marktsegment: te bloot, te blond en te beroerd om echt nieuws te lezen.

Een krant met een miljoenenoplage zomaar opheffen, is ongekend. Maar wie morele overwegingen zoals schaamte of berouw veronderstelt, kent de Britse tabloidmarkt niet, noch Murdochs wereldwijde mediaconcern News Corp. Aannemelijker is dat Murdoch zijn recente overnamebod op het kabeltelevisiebedrijf BSkyB wilde redden. Dat mag volgens de Britse regels alleen in eigendom komen van een ‘gezond en deugdelijk’ bedrijf.

Het was typerend voor het uitgeefimperium van de nu 80-jarige Murdoch dat hij zijn zoon James, die direct verantwoordelijk is voor de Britse kranten, een verklaring liet uitgeven vol berouw. De opvolging van vader op zoon is meer dan eens aangekondigd en ook leest de verklaring bijna als een sollicitatiebrief van prins Charles. Ik heb foutjes gemaakt, maar ik neem het graag over.

De opheffing van News of the World is drastisch. Veel andere opties had News Corp niet. Een serie grote adverteerders had zich tot nader order teruggetrokken uit het blad. Tot de drie die dat nog niet hadden gedaan hoorde BSkyB – Murdoch bezit daar al 40 procent van. Het was een zeldzame commerciële boycot die ongetwijfeld een lezersstaking zou aanmoedigen.

Het vergt weinig zakentalent om te beseffen dat het Britse slagschip zinkende was. Murdochs bladen met meer aanzien, The Wall Street Journal in New York, en The Times en The Sunday Times in Groot-Brittannië, zijn ook gebaat bij zo min mogelijk ophef.

News of the World was met een oplage van 8,4 miljoen in 1950 het best verkochte weekblad van de wereld. De laatste maanden schommelde de oplage rond de 2,6 miljoen – nog steeds een astronomisch getal voor de meeste weekbladen. Ondanks boetes en privédetectives die werden ingehuurd om de machtigen en de rijken te bespioneren, bleef de krant een rendabele operatie. Het is dan ook niet aannemelijk dat Murdoch het blad sloot zonder een Plan B.

Het meest voor de hand ligt een doorstart onder een andere naam. Bijvoorbeeld als zondagseditie van het zusterdagblad The Sun. Twee dagen geleden werd door een vooralsnog onbekende partij het internetadres thesunonsunday.co.uk geregistreerd. Het huidige adres sunday.co.uk placht te verwijzen naar News of the World, maar kan makkelijk naar iets nieuws worden geleid. Opinierijke ranzigheid kent geen remmingen.

De overtollige redacteuren van het zondagsblad beklagen zich dat zij met hun baan moeten boeten voor een wilde cowboyperiode op de redactie die in 2006 al zou zijn beëindigd. Zij zijn niet de enigen die het lastig hebben. Deze week werd bekend dat – waarschijnlijk een beperkt aantal – mensen van The Metropolitan Police, de politie van Groot Londen, samen 100.000 pond (111.000 euro) aan steekpenningen van News of the World in hun zak hebben gestoken. Naar men mag aannemen in ruil voor nieuws.

Die zaak sleepte en werd weinig energiek aangepakt. Tot deze week het hacken van de mobiele telefoon van een 13-jarig meisje uitkwam en leidde tot het onbeheersbare schandaal dat de krant de das omdeed. Ook premier Cameron kwam nog niet met de schrik vrij. Zijn directeur voorlichting Andy Coulson, oud-hoofdredacteur van News of the World, moest dit voorjaar het veld ruimen nadat bleek dat onder zijn bewind op grotere schaal dan eerder bekend was werd gedaan aan illegale telefooninbraken bij nieuwswaardige landgenoten. Mogelijk wordt Coulson daar vandaag alsnog voor gearresteerd, meldden Britse media gisteravond.

Ook de directie van de krant heeft, tot op concernniveau, weinig tot niets gedaan om deze nu door James Murdoch expliciet als misstanden erkende praktijken uit te zoeken en uit te roeien. Ook al heeft de regering in Londen een dergelijk onderzoek goedgekeurd, er kunnen politiek onaangename dingen uit tevoorschijn komen. Murdoch, die destijds Tony Blair met zijn boulevardbladen een zetje richting Downing Street gaf, was even behulpzaam toen Cameron vorig jaar op de macht afstevende.

Voor News Corp is definitieve goedkeuring krijgen voor de overname van BSkyB van groot zakelijk belang. Na een geflopt internetavontuur verkocht hij kortgeleden het hopeloos onhippe webportaal MySpace voor 35 miljoen dollar, in 2005 nog aangeschaft voor 580 miljoen dollar. Televisie is een noodzakelijk en veilig avontuur. De aandeelhouders lusten er pap van. Daarom moest News of the World even uit de lucht.