Vaste 'boete' criminelen voor hulp slachtoffers

Criminelen moeten een vaste bijdrage aan de Staat gaan betalen, naast de straf en eventuele schadevergoeding die de rechter oplegt. Dat staat in een wetsvoorstel dat staatssecretaris Fred Teeven (Veiligheid en Justitie, VVD) vanmorgen bekend heeft gemaakt.

Teeven wil met de opbrengst van de verplichte bijdrage de „justitiële dienstverlening aan slachtoffers verbeteren”. De samenleving betaalt nu de kosten voor hulp aan slachtoffers. Teeven vindt het „gerechtvaardigd om daders te laten betalen voor de schade die zijzelf hebben veroorzaakt”, zegt een woordvoerder. De hoogte van de ‘boete’ moet nog worden vastgesteld, maar zeker is wel dat het één vast bedrag wordt, ongeacht de zwaarte van het misdrijf.

In enkele Europese landen bestaat al een vergelijkbare regeling, in Zweden bijvoorbeeld betalen criminelen 50 euro, in België 137,50 euro.

Volgens het wetsvoorstel mogen politie en justitie voortaan ook beslag leggen op geld en bezittingen van verdachten nog voordat de rechter uitspraak heeft gedaan. Dit moet garanderen dat slachtoffers van misdrijven bij een veroordeling van de dader gegarandeerd schadevergoeding krijgen. Ook van criminelen die op heterdaad worden betrapt, mag de politie alles innemen, bijvoorbeeld dure horloges, contant geld of scooters.

Inbeslagname vóórdat de rechter een oordeel heeft geveld, was al mogelijk door de zogeheten plukze-wetgeving. Die is vooral voor zware criminelen bedoeld en moet ervoor zorgen dat zij niet al hun bezit en vermogen hebben weggesluisd tegen de tijd dat de rechter uitspraak doet. Het nieuwe voorstel legt expliciet de belangen van de slachtoffers vast. In het regeerakkoord spraken CDA en VVD al af om hulp aan slachtoffers in misdrijven te verbeteren.

Teeven heeft vandaag ook voorgesteld het spreekrecht van slachtoffers en nabestaanden in het strafproces uit te breiden. Hij wil ouders en voogden van minderjarige slachtoffers die (nog) niet in staat zijn om op de zitting te spreken, het recht geven om namens hun kind het woord te doen. Teeven neemt die maatregel naar aanleiding van de Amsterdamse zedenzaak. Ouders van kinderen die zouden zijn misbruikt, kunnen nu niet namens hun kind het woord doen. Teeven kreeg kritiek omdat hij zei te hopen dat de rechters in de zedenzaak zullen vooruitlopen op deze wetgeving en dus de ouders wel het woord zullen geven. Het is aan de rechter om te bepalen wie het woord krijgt, zei de Raad voor de Rechtspraak toen in een reactie; de rechter kan de ouders ook als getuige oproepen.