Politiek keert zich tegen Murdoch

Het Lagerhuis is unaniem woedend over het afluisteren door tabloids. Murdoch en zijn imperium liggen onder vuur. En heeft Cameron niet de verkeerde vrienden?

Met een zeldzame eensgezindheid veroordeelde het Britse Lagerhuis gistermiddag het afluisteren van telefoons van vermoorde schoolmeisjes. In overtreffende trappen werd gesproken over „afschuwelijke” dieptepunten in de journalistiek. Toen was nog niet eens de jongste aantijging tegen News of the World bekend: ook nabestaanden van omgekomen militairen zouden zijn afgeluisterd.

De verontwaardiging weerspiegelt de walging over het schandaal onder de Britten. Er is veel steun voor een boycot van News of the World (NotW), lezers zeggen hun abonnement op en eisen van adverteerders dat zij NotW laten vallen.

Het was tegelijkertijd ook gemakkelijk scoren voor de Lagerhuisleden – niemand zal het in deze tijd opnemen voor tabloidjournalisten. Er was ook enig leedvermaak merkbaar in het parlement, na het bonnetjesschandaal in 2009, toen journalisten ontdekten hoeveel de parlementsleden declareerden en dat sommigen belastinggeld besteedden aan eendenvijvers.

Maar waar waren deze verongelijkte geluiden in 2005, toen bekend werd dat prins William en prins Harry werden afgeluisterd? Of vorig jaar, toen The Guardian meldde dat de telefoons van zeker 3.000 bekende Britten waren gehackt in opdracht van NotW, onder wie ook die van (oud-) politici? Of vorige maand, toen bleek dat de voicemails van een politiecommissaris waren beluisterd?

Er was de inbraak in de telefoon van een vermoord meisje voor nodig om een spoeddebat over deze kwestie te organiseren, en om een volwaardig onderzoek in gang te zetten. Het meest tekenend voor het debat was dat de premier zo’n onderzoek beloofde. Eindelijk durfde de politiek zich te keren tegen het media-emperium van Rupert Murdoch. Zijn kranten, weet iedere politicus, kunnen je maken en breken.

Daar trok ook Labour-oppositieleider Ed Miliband zich gisteren weinig meer van aan. Miliband, die kampt met een imagoprobleem, was altijd voorzichtig in het afvallen van juist die media die hij nodig heeft om onder Britse werknemers, die de tabloids lezen, steun te vinden. Nu vroeg hij zelfverzekerd of de premier hem wilde steunen in zijn oproep tot Rebekah Brooks, oud-hoofdredacteur van NotW en nu baas van uitgeverij News International, om „haar positie te overwegen”. Ook op de achterste banken van de Conservatieve partij werd instemmend geknikt.

Bovendien eiste Miliband opschorting van de beslissing van de minister van Cultuur over de overname van satellietzender BSkyB door News Corp, moederbedrijf van News International: „Het volk zal met ongeloof reageren als volgende week wordt besloten met deze deal in te stemmen als News International onderwerp is van een groot strafrechtelijk onderzoek en we nog niet weten wie er wordt aangeklaagd”, zei hij.

Het waren vooral symbolische uitlatingen: het parlement kan Murdoch niet verplichten Brooks te ontslaan, noch kan het de beslissing over de overname van BSkyB – formeel een mededingingszaak – blokkeren. Wel kan de beslissing over BSkyB worden uitgesteld.

Het afluisterschandaal zet ook de verhoudingen binnen de coalitie onder druk. De liberale vice-premier Nick Clegg. wil dat het onderzoek wordt geleid wordt door een rechter, waardoor de getuigen onder ede kunnen worden gehoord, Downing Street noemde dat gisteren onnodig.

Cameron verkeert in een lastige positie wegens sterke banden met NotW. Brooks is bevriend met Cameron, en op Milibands vraag of zij zou moeten opstappen, antwoordde de premier dat „alle werknemers” van News International „zich vragen” zouden moeten stellen.

Volgens News International was Brooks met vakantie toen de telefoons van de vermoorde meisjes Milly Dowler in 2002 en Holly Wells en Jessica Chapman in 2001 werden gehackt. Dat zou betekenen dat Brooks’ plaatsvervanger Andy Coulson verantwoordelijk was. Hij was het ook die tussen 2003 en 2007, toen als hoofdredacteur, politieagenten zou hebben betaald voor informatie. Coulsons laatste functie, die hij in januari neerlegde, was die van woordvoerder van premier Cameron.