Eileen Collins: leider na de ramp

eileen collins

Wie: Eileen Collins

Waarom: Eerste vrouwelijke commandant

Wanneer: 23 juli 1999, STS-93 met Columbia

Overige vluchten: 3 februari 1995, STS-63, Discovery; 15 mei 1997, STS-84, Atlantis; 26 juli 2005, STS-114, Discovery.

Eileen Collins (1956) is cool. Dat was ze al toen ze – blond, slank en stoer, – poseerde voor een T-38-toestel tijdens haar afstuderen bij de US Air Force. En dat was ze ook toen ze in 1999 ruimtemissie STS-93 met de Columbia leidde, als eerste vrouwelijke commandant ooit. Collins bracht toen de Chandra-röntgentelescoop naar boven die nog altijd supernova’s, zwarte gaten en andere exotische verschijnselen in de kosmos opspoort.

Stoer was Collins al eerder, in 1995, toen ze als eerste vrouwelijke piloot met de Discovery een rondje om het Russische ruimtestation MIR vloog. Dat leverde een berg meetgegevens op, die werden gebruikt om ruimteveren tijdens latere vluchten netjes en precies aan MIR te laten aanmeren.

En stoer was Collins ook in 2005, toen ze de eerste ruimteveermissie na het ongeluk met de Columbia leidde. Dichtbij het ruimtestation liet ze toen de Discovery 360 graden om zijn as wentelen en sindsdien is zo’n koprol een standaardprocedure. Astronauten in het ruimtestation kunnen zo het hitteschild op rug én buik van een ruimteveer inspecteren. Belangrijk, want de Columbia verongelukte door schade aan dat schild, ontstaan bij de lancering.

In 2006 trok Collins haar ruimtepak voorgoed uit. Ze wilde meer tijd doorbrengen met haar zoon en dochter, en vond dat jonge mensen een kans moesten krijgen. Mannen of vrouwen – dat maakte haar niet uit, „als je maar goed bent”.

En nee, vooroordelen kregen dus geen vat op Collins, die opgroeide in een eenvoudig gezin in Syracuse, New York. En die al vanaf haar zestiende zèlf werkte en spaarde voor vlieglessen.

Over haar collega’s Heidemarie Stefanyshyn-Piper die in de ruimte een volle gereedschapstas uit haar handen liet glippen, of over Lisa Nowak die een liefdesrivale wilde doden, zijn later veel seksistische grappen gemaakt. Maar nooit over Collins. Gewoon: cool.