Rupert Murdoch kan reputaties maken en breken

Sinds de fameuze krantenkop ‘It’s The Sun Wot Won It’ weet iedere Brit hoe de kaarten liggen. Mediamagnaat Rupert Murdoch, eigenaar van onder andere The Times, The Sunday Times, The Sun, The News of the World en – bijna geheel in zijn bezit – BSkyB, kan reputaties maken en breken. En zo in hoge mate bepalen welke regering de verkiezingen wint.

De triomfantelijke uitroep stond op de voorpagina van The Sun in 1992, toen niet zoals verwacht Labour, maar toch nog de Conservatieven onder John Major de verkiezingen wonnen. Sindsdien maken de premiers-van-de-dag Murdoch het hof en smeden zij persoonlijke banden met diens pionnen, zoals diens zoon James Murdoch (net overgeplaatst naar hogerop in New York), en met de hoofdredacteuren-directeuren van vooral The Sun en van The News of the World.

Murdoch is een meedogenloze media-ondernemer. Zijn komst in het Britse media-landschap en zijn manier van opereren hebben dat landschap veranderd. De Australiër kreeg The Times in handen toen die door stakende zetters al een jaar niet was verschenen. Murdoch zette de stakers buitenspel door de krant in één nacht naar een nieuw kantoor over te huizen, waar voortaan elektronisch gezet ging worden.

Murdoch herlanceerde in 1969 The Sun, nu met rond 3 miljoen lezers de grootste Britse tabloid, in een voor Engeland nieuwe stijl: pagina 3 bevatte steevast een dame met blote borsten. Dit ontketende een tabloid-oorlog met concurrent The Daily Mirror, die nog dagelijks met alle middelen (ontvoering van het nieuwsobject, sabotage van collega’s, betalen van tipgevers) wordt gevoerd.

Oplage is alles en Murdoch houdt zijn uitvoerders-hoofdredacteuren daarvoor persoonlijk verantwoordelijk. Net als voor het uitdragen van – bijvoorbeeld – zijn anti-Europa visie, die daardoor in grote mate het Britse debat bepaalt.

De bijna-dagelijkse telefoontjes van ‘de grote baas’ moeten gisteravond zijn gegaan over de onmogelijke positie waarin zijn kranten zich ineens bevinden: politici afkeurend, burgers woedend, adverteerders die zich terugtrekken. The Times keert zich in een hoofdartikel tegen zusterkrant News of the World en daarmee indirect tegen Murdoch zelf, door het op te nemen voor „de nobelheid van de journalistiek”. Maar dat kan ook gelezen worden als een door rationele overwegingen ingegeven ‘mea culpa’ van Murdoch zelf.