Portugal kwaad na afwaardering Moody's

In Portugal is verontwaardigd gereageerd op het besluit van kredietbeoordelaar Moody’s om zijn ‘rating’ van het land met vier stappen te verlagen tot Ba2, een zogenoemde junkstatus. Moody’s maakt de verlaging gisteravond bekend, omdat het verwacht dat het euroland dat eerder dit jaar met financiële steun gered werd, een tweede pakket noodleningen nodig zal hebben. Als gevolg van het besluit betaalde Portugal vanochtend bij een al geplande veiling van staatsobligaties een forse renteopslag.

De verlaging is een flinke tegenvaller voor de centrumrechtse regering van premier Pedro Passos Coelho die eind juni na vervroegde verkiezingen is aangetreden. De nieuwe onrust bemoeilijkt uitvoering van het akkoord dat Lissabon begin mei sloot met de ‘trojka’ van Internationaal Monetair Fonds, Europese Centrale Bank en de Europese Commissie. Volgens dit akkoord moet Portugal in ruil voor 78 miljard euro aan noodleningen tot eind 2013 een ingrijpend pakket bezuinigingen en economische hervormingen doorvoeren.

Volgens Moody’s is de kans groot dat Portugal niet aan alle afspraken zal kunnen voldoen, omdat de negatieve effecten van de ingrepen op de economie sterker zullen zijn dan beraamd. De ingrepen dreigen de economie te verstikken. Dit vergroot de kans dat Portugal over tweeënhalf jaar niet, zoals verwacht, zelfstandig terecht kan op de geldmarkten. Een gedeeltelijke herstructurering van de Portugese schuldenlast sluit Moody’s daarom niet uit. Wel schat het de kans dat dit zal gebeuren minder hoog in dan bij Griekenland.

De Portugese minister van Financiën bekritiseerde Moody’s gisteren. Volgens Vítor Gaspar gaat het bureau voorbij aan de maatregelen die de regering de afgelopen twee weken aankondigde en die in sommige gevallen nog strenger zijn dan de eisen van de trojka. Meest opvallend was het besluit om de traditionele kerstbonus dit jaar af te romen door een belasting van 50 procent.

Ook wees Gaspar op de „brede politieke consensus” voor het hervormingspakket. Bij de parlementsverkiezingen van begin juni stemde 80 procent van de kiezers op de drie partijen die in mei het pact met de trojka hadden ondertekend. Twee van hen nemen deel aan de meerderheidsregering.

De bekende linkse Portugese econoom José Reis, die zeer kritisch is over de rol van de kredietbeoordelaars en over het pact met de trojka, toonde zich gisteren niet verrast. „De regering zet te sterk in op begrotingsdiscipline en krijgt nu deze emmer koud water over zich heen. De kredietagentschappen zijn onverzadigbaar; wat zij aanbevelen is de ene crisis op de andere te stapelen.”