Onze wereldleiding in 103 portretten

Fotograaf Platon Antoniou vangt in zijn nieuwe boek een glimp van de persoonlijkheid van 103 wereldleiders. Vooral de sessie met Vladimir Poetin was een intense ervaring.

„Ik stond voor hem en barstte in tranen uit. Ik was zó op, ik kon niet meer. Toen zei Poetin: het is goed, neem dan maar een portret van mij.”

De Brits-Griekse fotograaf Platon Antoniou (1968) staat, gekleed in een oranje leren jasje en met een microfoon losjes in de hand, voor een bescheiden publiek in Hotel V in Amsterdam. Gisteravond presenteerde de beroemde fotograaf daar zijn nieuwe fotoboek Power. Een van de bekendste portretten uit het boek, dat bestaat uit een portrettenserie van 103 regerende wereldleiders uit het hele politieke spectrum, is de foto die Platon maakte van de voormalige Russische president Poetin.

In het jaar dat Poetin door Time Magazine werd uitgeroepen tot ‘Man of the Year for 2007’ kreeg Platon het verzoek om met John Huey, hoofdredacteur van Time Magazine, naar Moskou te vliegen om de president te fotograferen. „Ik moest een portret bij het interview maken, maar bij aankomst in het Kremlin kreeg ik te horen dat de kans groot was dat ik hem niet zou mogen fotograferen.”

Vijf dagen bracht Platon wachtend door in een hotel in Moskou. Daarna werd hij overgebracht naar Poetin’s zwaar bewaakte datsja, ergens buiten de stad. „Toen ik daar uit de auto stapte waren er overal snipers en op mijn lichaam schoven rode puntjes heen en weer.” Eenmaal binnen moest de fotograaf opnieuw achtenhalf uur wachten in een kamer. „Toen zei John Huey, die net anderhalf uur had gesproken met de president: ‘Meneer Poetin. Bij een interview hoort ook een foto. Wij hebben een van de grootste fotografen ter wereld ingevlogen om uw portret te maken. Platon staat hier op u te wachten.’”

Het waren die vriendelijke woorden van de hoofdredacteur die de gespannen Platon in tranen deed uitbarsten. „Poetin had denk ik medelijden met me, daarom heeft hij vermoedelijk ingestemd.” Met zijn Poetin-portret won Platon in 2008 bij World Press Photo de eerste prijs in de categorie portretten.

Terwijl gisteravond verschillende portretten uit zijn oeuvre over het scherm vlogen, vertelde Platon nog veel meer over zijn ervaringen met de groten der aarde, professioneel en een tikje gelikt. Bij een beeld van countryzanger Willy Nelson die over zijn gitaar hangt: „Hij viel in slaap gedurende de sessie.” Bij een foto van acteur Christopher Walken: „Hij kwam de studio binnen en ging meteen in mijn keuken snuffelen tussen mijn etenswaren.” Bij een portret van de Israëlische premier Benjamin Nethanyahu: „Hij kwam op me af en zei: ‘Make me look good.’”

Die ontmoeting met Netanyahu vond plaats in het hoofdkwartier van de Verenigde Naties waar Platon, twee jaar geleden voor zijn project Power rondliep om zoveel mogelijk wereldleiders te portretteren. Tijdens de vergadering van de VN, waar Obama als kersverse president een speech hield en Gadaffi rondliep met zijn schare vrouwelijke bodyguards, wist Platon zoveel mogelijk leiders te verleiden om voor zijn camera te poseren. „Ahmadinejad heb ik aan zijn handen uit de menigte getrokken.”

Volgens Platon, die inmiddels in New York woont en werkt als staffotograaf voor de The New Yorker, is het doel van zijn boek om een tijdsbeeld van een generatie leiders te geven en om een glimp van de persoon achter de politicus te vangen. Dat laatste is hem, bij een grinnikende Silvio Berlusconi of een uiterst trotse Evo Morales en ondanks de wat gladde nabewerking, bijzonder goed gelukt.

Want uiteindelijk is het fascinerend om, zoals schrijver David Remnick in het voorwoord van Power opmerkt, de macht voor een neutrale lens van zo dichtbij te observeren. Tirannen zijn zo niet te onderscheiden van democratisch gekozen leiders.

‘Power Platon’ (uitgeverij Schirmer/Mosel) is verkrijgbaar via www.abc.nl. €29,80