News Corp snijdt zichzelf wel vaker in de vingers

De jongste beschuldigingen in het telefoonafluisterschandaal bij het Engelse tabloid News of the World van News Corp hebben het Britse publiek geshockeerd. Maar ze zouden ook beleggers in News Corp moeten alarmeren. De aanpak van deze crisis door het Amerikaanse mediaconcern is onvergeeflijk zwak geweest. Als de aantijgingen die nu worden gedaan waar zijn, versterken zij de indruk van chronische zwakheid bij het bestuur van het imperium van Rupert Murdoch.

Het in Londen gevestigde dagblad The Guardian zegt dat er bewijzen zijn dat een privédetective die voor News of the World werkte, de voicemail heeft afgeluisterd van een vermist schoolmeisje dat later vermoord werd teruggevonden. Deze ontwikkeling tilt niet alleen de ernst van het schandaal naar een veel serieuzer niveau, maar duidt er ook op dat het interne onderzoek van het concern niet effectief is geweest. News International, het moederconcern van News of the World, had al toegegeven dat er telefoongesprekken waren afgeluisterd tussen 2004 en 2006. Deze zaak dateert uit 2002 – toen Rebekah Brooks, die sinds 2009 directeur is van News International, hoofdredacteur was.

In 2007 werd bij de krant voor het eerst een intern onderzoek naar afluisterpraktijken ingesteld, nadat een redacteur van het dagblad werd veroordeeld wegens het illegaal onderscheppen van boodschappen. Een extern advocatenkantoor, Harbottle & Lewis, heeft bij dat onderzoek assistentie verleend. Er kwam toen geen bewijsmateriaal naar boven dat tot verdere actie noopte. Maar in januari dit jaar werd een tweede intern onderzoek uitgevoerd, nadat nieuwe beschuldigingen opdoken. Dat heeft in april tot een verbazingwekkend mea culpa geleid en tot schikkingen met een hele reeks beroemdheden, van wie de telefoons waren afgeluisterd. Maar ondanks het feit dat werd toegegeven dat er bij het eerste onderzoek fouten waren gemaakt, zijn er geen hogere functionarissen gesneuveld. De jongste beschuldigingen duiden er, als ze waar zijn, op dat zelfs dit tweede onderzoek niet tot de bodem van de affaire is doorgedrongen.

De indruk ontstaat dat we te maken hebben met een concern dat liever niet al te diep in een zaak duikt – of niet over de middelen beschikt om dat te doen. Ter verdediging kan worden aangevoerd dat News Corp geen toegang had tot hetzelfde bewijsmateriaal als de politie – de aantijgingen hebben betrekking op mensen die niet tot het eigen personeel behoorden. En News Corp heeft nu – zij het veel te laat – een Amerikaans juridisch team op de zaak gezet. Maar buitenstaanders zullen zich nog steeds afvragen waarom een concern dat is gespecialiseerd in het opgraven van informatie over anderen, zo traag is geweest bij het onderzoeken van zichzelf.

De verkeerde aanpak van de News of the World-affaire is het voornaamste symptoom van het zwakke ondernemingsbestuur onder Murdoch, maar zeker niet het enige. De ongedisciplineerde en kostbare aanschaf van Dow Jones, en het nepotisme waarmee Murdoch een van zijn zoons als zijn opvolger heeft aangewezen, zijn twee andere. De jongste ontwikkeling hoeft het bod dat News Corp heeft uitgebracht om de onafhankelijke aandeelhouders van BskyB uit te kopen niet te dwarsbomen, maar verzwakt wel de onderhandelingspositie van het concern. Na het pijnlijke proces dat Murdoch heeft moeten ondergaan om goedkeuring van de toezichthouder voor de deal te verkrijgen, zou hij enorm gezichtsverlies lijden als hij BskyB nog steeds niet kon kopen. Het lijkt niet langer een optie om een vijandig bod uit te brengen. Tot op zekere hoogte kunnen de andere aandeelhouders de prijs flink opdrijven.

Er zijn ook rechtstreekse financiële gevolgen, in de vorm van de kosten van schikkingen en mogelijk weggelopen lezers. De aandeelhouders zijn niet de grootste slachtoffers van dit alles, maar zij dragen wel de meeste financiële lasten.

Christopher Hughes

Vertaling Menno Grootveld