Koude douche voor jongens

De regering zet, bij monde van staatssecretaris Zijlstra (Onderwijs, VVD), in op ‘de beste studenten’. Aan de poorten van universiteiten en hogescholen mag straks worden geselecteerd. De excellerende aanstaande student wordt beloond met toegang tot ‘de beste opleidingen’. En per 1 september 2012 krijgen ‘langstudeerders’ een fikse boete. Wie meer dan een jaar uitloopt, betaalt 3.000 euro extra collegegeld.

Het is een koude douche voor de aspirant-studenten. Zulke strenge eisen zijn ze niet gewend. Vonden zij op de basisschool iets ‘saai’, dan hadden niet zij maar hun leerkrachten een probleem. Op de middelbare school mochten ze vragen naar het ‘nut’ van de kennis die werd aangereikt. En is de aanstaande student een jongen, dan was hij geëxcuseerd als hij het niet zo goed deed. Neurobiologen stelden vast dat jongenshersens in ontwikkeling twee jaar achterlopen op meisjeshersens.

Een ‘normale’ jongen’ is nu plots kansarm, wat betreft toelating tot het hoger onderwijs. Of moeten jongens zich eens verzetten tegen het seksisme van de neurobiologen die hen zo droef tegen de meisjes afzetten?

Dat de seksen van elkaar verschillen is duidelijk. Nog niet zo heel lang geleden zaten de eindexamenklassen van de bètarichtingen vol redelijk tot goed presterende jongens, met een of twee meisjes ertussen. Waren de jongenshersens dertig jaar geleden dan beter ontwikkeld? Natuurlijk niet. Wat jongens toen konden, kunnen ze nu ook. Maar het hedendaagse onderwijs baseert zich op eigen initiatief en op leergierigheid. De meisjes fleurden er van op, de jongens leunden achterover en omhelsden de zogeheten zesjescultuur. Die betekent niet dat een zes genoeg is. Die betekent dat een zeven te veel is, en een acht aanstellerij.

Dat breekt hun nu op, want de selectie voor het hoger onderwijs zal voor een deel geschieden op basis van rapportcijfers. Het verkeerde selectiecriterium, pleit een gezaghebbend neurobioloog. Maar cijfers betekenen niet niets. Ze duiden op leervermogen en garanderen basiskennis. Ze verraden ambitie en kans op een succesvolle studietijd.

Ook de studiemotivatie zal meewegen, daar zit nog een kans. Maar het voorgestelde systeem van gesprekjes zal leiden tot een schijnvertoning: goed gebekt slaagt, verlegen wordt afgewezen.

Universiteiten en hogescholen willen terecht meer verzekerd zijn van studierendement. Maar hun selectie komt te laat. Alle kinderen zal, ongeacht hun sekse, vanaf groep één tot en met de eindexamenklas nog nadrukkelijker bijgebracht moeten worden dat iets leren geen afgang is. Dat het soms aangenaam is en soms stomvervelend. Dat een zes net voldoende is. Maar eigenlijk niet genoeg.