Een polderprestatie van minister Schippers

Vrij snel na haar aantreden gaf minister Edith Schippers (Volksgezondheid, VVD) te kennen dat ze geen zin had in ideologische discussies over de toekomst van het zorgstelsel. Anders dan haar voorganger Ab Klink (CDA) had Schippers geen boodschap aan concepten. Het systeem moest weer aan de praat, zei de minister. Ze bedoelde dat de belangrijkste partijen (zorgverzekeraars, artsen, ziekenhuizen en overheid) weer moesten samenwerken om de kosten onder controle te krijgen. Onder Klink hadden de ‘veldpartijen’, zoals Schippers ze noemt, zich ingegraven.

Zo voelde de Orde van Medisch Specialisten zich onheus bejegend door de generieke kortingen waarmee de regering het uitgavenpatroon van het uit de hand gelopen factureringssysteem van Diagnose Behandel Combinaties (dbc) wilde redresseren. Mede dankzij voormalig VVD-minister Frank de Grave verlieten de medici hun schuttersputjes.

Daarna ging Schippers met de andere partijen aan de slag. Afgelopen maandag presenteerde de minister het akkoord dat ze met de zorgverzekeraars, ziekenhuizen en privéklinieken heeft gesloten. Deze overeenkomst is geen contract maar vooral een inspanningsverplichting voor de veldpartijen om de kostengroei in deze kabinetsperiode tot 2,5 procent (exclusief inflatie) te beperken. Onder druk van het dreigement dat de rijksoverheid met heffingen ingrijpt als de kosten toch door het plafond schieten, kunnen de ziekenhuizen en verzekeraars zich daarbij geen vrijblijvendheid meer veroorloven. Maar het systeem kan nolens volens wel spaak lopen.

Het is dus geen toeval dat het begrip ‘marktwerking’ niet gebruikt wordt. De zorgverzekeraars en ziekenhuizen mogen voortaan dan wel onderhandelen over de tarieven van 70 procent van alle behandelingen, maar het is niet de bedoeling dat de prijzen door deze concurrentie omhooggaan. Het doel is primair om door specialisatie en doelmatigheid kosten te besparen. ‘Veldwerking’ lijkt de lading dus beter te dekken.

Dit beleid is onvermijdelijk. Het is de laatste kans om de kern overeind te houden van een stelsel dat niet alleen op een profijtbeginsel maar ook op solidariteit is gebaseerd. Maar de minister loopt wel risico. De burgers staan in het akkoord op het tweede plan. Ze zullen niet meer bij het dichtstbijzijnde ziekenhuis terecht kunnen en meer gaan betalen, bijvoorbeeld als de eigen bijdragen groter worden en het basispakket kleiner. Als het uitgavenplafond ook leidt tot wachtlijsten, wat niet is uitgesloten, dan kan dit politiek gemeen terugkomen bij de minister. Schippers heeft deze gevaren van haar koers ingecalculeerd. Ze heeft alleen al daarom een polderprestatie van formaat geleverd.