Eén onthulling te veel voor tabloid

Het al jaren slepende afluisterschandaal rond News of the World heeft een nieuwe dimensie gekregen nu blijkt dat de Britse tabloid ook de telefoons heeft afgeluisterd van slachtoffers van geweld.

FILE -- Rebekah Brooks, chief executive of News International, arrives at the Conservative Party Conference in Manchester, England, in this Tuesday Oct. 6, 2009 file photo. Britain's long-running phone hacking scandal took a a sickening twist, Tuesday July 5, 2011,with claims that a tabloid newspaper hacked into the phone mail of an abducted teenage girl and may have hampered the police investigation into her disappearance. Brooks, chief executive of News International, which publishes the News of the World tabloid, said in an email to her staff that the "strongest possible" actions would be taken if the charges were found to be true. Brooks said in the email that she had no knowledge of the alleged hacking and said she would not resign. (AP Photo/Jon Super, file) AP

Woedende lezers die vragen om een boycot, een twitteractie, terugtrekkende adverteerders, opgewonden parlementsleden en smalende collega’s. News of the World kreeg het over zich heen toen gisteren bleek dat een detective in opdracht van deze Britse tabloid de telefoon van een vermist – en naar later bleek vermoord – meisje had gehackt.

Het was één onthulling te veel in het uitdijende afluisterschandaal dat nu al jaren speelt. Maar tot gisteren hield dat alleen een enkel mondig parlementslid en journalisten bezig – en dan vooral journalisten in dienst van kranten van een andere uitgever dan Rupert Murdochs News International, waartoe News of the World hoort. Alleen The Guardian bleef de afgelopen jaren consequent onthullingen publiceren, en schreef bijvoorbeeld dat 3.000 bekende Britten zouden zijn afgeluisterd.

Nu blijken, ook na publicatie door The Guardian, niet alleen prinsen, popsterren en politici te zijn afgeluisterd. Ook ‘gewone’ Britten waren prooi in de jacht naar primeurs. In 2002 zou de voicemail van het vermiste schoolmeisje Milly Dowler zijn gehackt. Doordat er berichten uit de voicemail werden gewist dachten haar ouders dat ze nog in leven was. Ook telefoons van de ouders van Jessica Wells en Holly Chapman, die enkele maanden na Milly in 2002 werden vermoord, en van nabestaanden van de aanslagen op de Londense metro in 2005 zouden zijn afgeluisterd.

Opvallend is dat al in 2005 bekend was dat de tabloid, bekend als NotW, de wet overtrad. Toen bleken de voicemails van naaste medewerkers van prins William en prins Harry te zijn afgeluisterd. Scotland Yard deed onderzoek, en detective Glenn Mulcaire en een journalist werden veroordeeld. Maar het ging, zo zei de krant, om „één losgeslagen verslaggever”. Scotland Yard beëindigde het onderzoek en ook de Britse raad voor de journalistiek zag geen reden tot verder onderzoek.

Totdat eind vorig jaar iedere dag nieuwe slachtoffers zich meldden. Scotland Yard heropende het onderzoek en sommige verslaggevers van de krant werden op non-actief gesteld of gearresteerd. Actrice Sienna Miller won een rechtszaak en NotW moest uiteindelijk toegeven dat haar voicemail inderdaad was afgeluisterd. Ze kreeg een schadevergoeding en de krant toonde publiekelijk berouw. Een paar rechtszaken lopen nog, maar daar bleef het bij.

Dat zal nu waarschijnlijk veranderen. Premier Cameron, die tot dusver huiverig was in zijn veroordeling van het hacken en tot januari de oud-hoofdredacteur van NotW in dienst had, noemde het afluisteren van Milly’s telefoon gisteren „ongelooflijk choquerend” en zei dat als de aantijgingen waar zijn, het een „werkelijk vreselijke gebeurtenis” is. Het Lagerhuis eist een parlementaire enquête – onder andere naar het besluit om het Scotland Yard-onderzoek in 2005 zo snel af te ronden – en zou vanmiddag een spoeddebat houden.

Daar zou ook worden gesproken over de rol van News International, dat behalve News of the World onder meer The Sun en The Times uitgeeft. Aan het hoofd van de uitgeverij, onderdeel van het media-imperium News Corp. van Rupert Murdoch, staat Rebekah Brooks. Zij was ten tijde van de vermissing van Milly de hoofdredacteur van NotW. Brooks schreef gisteren in een e-mail aan werknemers van News International dat zij niet afwist van het hacken van telefoons en daartoe ook geen opdracht had gegeven. Ze is niet van plan af te treden, tenzij Murdoch daar om vraagt.

News Corp. probeert ondertussen de Britse satellietzender BSkyB over te nemen. Vorige week gaf minister van Cultuur Jeremy Hunt daarvoor zijn voorlopige toestemming. Tot vrijdag kunnen tegenstanders nog de bezwaar indienen. Critici vrezen dat News Corp., de grootste krantenuitgever in het Verenigd Koninkrijk, met de overname van BSkyB, het meest winstgevende televisiebedrijf, te veel invloed zal krijgen. Zij zien zich door de jongste onthullingen gesterkt.

Een woordvoerder van minister Hunt zei gisteren echter dat het afluisterschandaal „geen betrekking heeft” op de overnameprocedure. Alleen Ofcom, de mediatoezichthouder, kan nog besluiten de overname tegen te houden als de pluriformiteit van de media in gevaar zou zijn.

De gevolgen voor NotW zullen wel aanzienlijk zijn. Op internet begon gisteren een campagne om de zondagstabloid (oplage 2,66 miljoen) te boycotten. Zoals lange tijd gebeurde in Liverpool met The Sun na onterechte beschuldigingen tegen Liverpool-aanhangers in 1989, toen in het Hillsborough-stadion 96 mensen om het leven kwamen.

Adverteerders, waaronder automerk Ford , trokken zich gisteravond terug uit NotW. Andere, zoals T-Mobile, zeiden hun relatie met de krant te heroverwegen of het politieonderzoek af te wachten.

Detective Glenn Mulcaire, met wie dit schandaal begon, bood gisteren via The Guardian zijn excuses aan. Maar, zei hij: „Het werk voor NotW was nooit makkelijk. Er was een niet-aflatende druk. Er was een continue vraag naar resultaat. Ik wist dat wat we deden de ethische grenzen opzocht. Maar in die tijd begreep ik niet dat ik de wet overtrad.” Voor het afluisteren van de naaste medewerkers van de prinsen William en Harry heeft Mulcaire al celstraf gekregen.