Bonus voor een bekertje zand

Levy en de bonus in crisistijdNed 2, 21.25-22.00 uur.

Dolle boel bij de colleges van Kilian Wawoe. De organisatiepsycholoog laat zijn studenten een race houden met een bekertje zand op de vlakke hand. Dat gaat netjes. Totdat hij een knisperend briefje van honderd euro in de lucht houdt. Voor de snelste. De studenten raken opgewonden, gaan veel harder lopen, ze gaan vals spelen en morsen meer zand.

Wawoe, ex-bankier en schrijver van het boek Bonus, wijst op het zand op de vloer: „De kwantiteit neemt toe, de kwaliteit neemt af. Een mooi symbool voor de kredietcrisis.”

In zijn documentairereeks Levy onderzoekt journalist Gideon Levy vanavond de bonuscultuur bij banken en de invloed daarvan op de kredietcrisis. Hij praat met minister De Jager (Financiën), met betrokkenen en een paar hoogleraren. Belangrijkste gast is Nick Leeson, de beurshandelaar die in 1995 met miljardenspeculaties de Barings Bank omgooide. Leeson zegt over de bonussen die hem voortdreven: „Het was niet de geldwaarde, het was het succes, het gevoel op te klimmen in het bedrijf.”

Bijna alle gasten concluderen: bonussen zijn een ‘perverse prikkel’. Boele Staal van de Nederlandse Vereniging van Banken is de enige met een andere mening. Terecht stelt hij dat vóór de crisis vele westerlingen hebben mee geprofiteerd van de risicovolle geldhandel: „We moeten niet doen alsof alles wat er aan de crisis voorafging niet deugde.”

In deel 2, volgende week, laat Levy onderzoeken hoe zijn eigen hersenen reageren op de bonusprikkel.

Wilfred Takken