Zo ziet de verzekeraar het

Een kind dat in Vlissingen onder een auto komt, kan met de ambulance beter worden doorgereden naar een goede intensive care in Rotterdam of Breda, dan worden afgeleverd bij de ic van een Zeeuws ziekenhuis. Niet dat die slecht zou zijn, Wim van der Meeren gebruikt het als voorbeeld. „Zelfs in acute situaties ben je verder weg soms beter af dan dicht bij huis.” En het tijdverlies dan? Van der Meeren: „Als je op een minder goede ic belandt en alsnog moet doorrijden, heb je nóg meer tijdverlies. En meer kosten.”

Van der Meeren is directeur van CZ Zorg, die 3,4 miljoen verzekerden heeft en daarmee de op twee na grootste verzekeraar van het land is. Het akkoord dat hij en zijn collega’s hebben gesloten met ziekenhuisdirecties en minister Schippers (Zorg, VVD) maakt de weg vrij voor de noodzakelijke kostenbeheersing in de ziekenhuiszorg, zegt hij. Ziekenhuizen zullen zich moeten gaan toeleggen op specifieke ziektebeelden. Andere behandelingen zullen ze moeten afstoten.

Neem een patiënt met blaaskanker, zegt Van der Meeren. Iedere patiënt met blaaskanker kon tot voor kort in elk ziekenhuis terecht. Het ene ziekenhuis behandelde dat snel en goed, het andere niet. „Dat heeft met vlieguren van de arts te maken: als hij heel vaak een bepaalde handeling verricht, kan hij het beter. Steeds beter. En omgekeerd.” CZ koos een paar jaar geleden voor een aantal ziekenhuizen die goed zijn in de behandeling van blaaskanker, of in de behandeling van borstkanker. Alleen in de ziekenhuizen die goed scoorden krijgt de CZ-verzekerde de behandeling – van onderzoek tot chemotherapie – vergoed. „Eerst wezen wij voor borstkanker vier ziekenhuizen af. Vorig jaar voegde zich daar een aantal ziekenhuizen bij. Zij zeiden: wij stoppen ook met borstkanker. Dat betekent niet dat artsen weg moeten. De oncoloog blijft, voor andere vormen van kanker. De chirurg blijft voor andere operaties.”

In elke regio moeten ziekenhuizen nu met elkaar gaan kwartetten, zegt Van der Meeren. „Mag ik van jou de behandelingen nierdialyse? Dan krijg jij van mij de behandelingen baarmoederhalskanker.” In elke regio moet de patiënt bij één of twee ziekenhuizen terechtkunnen voor essentiële zorg, zegt hij. Zoals bevallingen.

Deze reorganisatie is het gevolg van de vastgelopen marktwerking, zegt Van der Meeren. Ziekenhuizen moeten sinds een paar jaar met elkaar concurreren om de kosten te drukken. Ze zijn efficiënter gaan werken. Maar ze bieden ook veel meer zorg aan om toch geld te verdienen. Onnodig, zegt Van der Meeren.

Een markt krimpt nooit vanzelf, zegt hij. „We proberen de enorme groei aan zorg en zorgkosten in te dammen. En dus gaan de ziekenhuizen behandelingen uitruilen, in overleg met de artsen en onder het strenge oog van ons: de betalers.”