Q&A: Hoe erg is het voedseltekort in Noord-Korea?

Some 30 leaders of South Korean religious and civic groups hold a press conference urging the government to approve a plan to send 5,000 tonnes of flour to North Korea, as sacks of flour are piled up in Seoul on May 23, 2011. Civic and religious leaders urged South Korea's government to resume food aid for North Korea and to soften its stance towards the impoverished communist neighbour. AFP PHOTO/JUNG YEON-JE Zo'n dertig leiders van Zuid-Koreaanse religieuse en maatschappelijke organisaties houden een persconferentie in mei dit jaar, om de Zuid-Koreaanse regering te bewegen voedselhulp naar Noord-Korea te sturen. Foto AFP / Jung Yeon-je

Nadat de Europese Unie bekend maakte zo’n tien miljoen euro aan voedselhulp naar Noord-Korea te versturen, dringt de vraag zich op hoe erg het voedseltekort in dat land precies is.

Begrijpelijk, want ondanks het pas geopende nieuwe kantoor van persbureau AP in de hoofdstad Pyongyang komt er weinig betrouwbaar nieuws uit het gesloten Zuid-Aziatische land.

Persbureau Reuters probeert enkele vragen over het voedseltekort in Noord-Korea te beantwoorden.

Is het Noord-Koreaanse voedseltekort nieuw?

“Nee, er is al jaren een voedselschaarste in Noord-Korea. De voedselproductie van het afgelopen jaar lag opnieuw ver onder de benodigde productie voor de 24 miljoen mensen in het land, na mislukte oogsten door slecht weer. Meer dan zes miljoen mensen hebben volgens een VN-rapport acuut hulp nodig.

Bovendien is de voedselhulp van traditionele donoren sterk teruggevallen, door internationale sancties, de strenge leider Lee Myung-bak in Zuid-Korea en met de Amerikaanse regering zeer op hun hoede.”

Hoe serieus is het tekort?

“Hulporganisaties en regeringen menen dat het gesloten Noord-Korea 5,3 miljoen ton nodig heeft om de populatie te kunnen voeden. Het Wereldvoedselprogramma (WFP) schat de voedselproductie in het land zelf op 4,5 miljoen ton en Zuid-Korea denkt dat het 4,3 miljoen ton was. Een tekort van ongeveer 1 miljoen ton aan voedsel dus.”

Is het erger dan voorgaande jaren?

“Het WFP liet in november weten dat de voorraad voedsel van Noord-Korea zelfs met drie procent was gestegen in vergelijking met een jaar eerder, wat het tekort nog erger maakte dan het nu is.

Volgens Zuid-Korea is het tekort nu iets erger dan vorig jaar, maar niet genoeg om het ‘bedelen’ van Noord-Koreaanse diplomaten te rechtvaardigen. Sommige Zuid-Koreaanse regeringsfunctionarissen zeggen zelfs dat het noorden een voorraad probeert aan te leggen om volgend jaar de honderdste verjaardag van ‘eeuwige leider’ te vieren, Kim il-Sung.”

Gaan donoren weer beginnen aan de voedselhulp?

“De grootste voedseldonoren zijn Zuid-Korea en de Verenigde Staten. De Zuid-Koreaanse president Lee Myung-bak lijkt niet van plan de voedselhulp weer voort te zetten. Hij heeft bij zijn aantreden in 2008 het beleid van onvoorwaardelijke steun dat zijn voorgangers hadden ingesteld juist overboord gezet. Niets wijst er op dat Lee zijn harde voorwaarde voor hulp aan het noorden, dat Pyongyang het nucleaire wapenprogramma direct stopt, zal intrekken.

In Washington groeit de druk echter, na de berichten van de Verenigde Naties over het voedseltekort in Noord-Korea. De voormalige president Jimmy Carter zei na zijn bezoek aan het land in april dat het onthouden van voedselhulp een schending van de mensenrechten zou zijn. Belangrijk blijft of er meer transparantie komt in hoe het voedsel wordt gedistribueerd en of controleurs in de gaten mogen komen houden of het terecht komt bij diegenen die het nodig hebben.

De Europese Unie heeft al voedselhulp toegezegd, maar ook EU-commissaris Kristalina Georgieva stelt de mogelijkheid van monitoren als voorwaarde. Volgens haar gaat het WFP, dat de hulp zal uitvoeren, meer dan 400 keer per maand distributiecentra bezoeken om te checken of het voedsel juist wordt uitgedeeld.”

Zijn de VS er al over uit?

“Nog niet. De Amerikaanse speciale gezant voor mensenrechten, Robert King, leidde in mei een team dat in Noord-Korea de vraag om voedsel moest beoordelen. Zijn onderzoek is nog niet tot een advies gekomen. In het Congres bestaat ondertussen onenigheid over wat de voedselhulp precies is: politiek of humanitair.”