De fietsenmarkt groeit weer stevig, nu de winst nog

Koninklijke Gazelle wordt overgenomen door Pon Holdings, importeur van Volkswagen en Audi. Het bedrijf wil fors investeren in de fietsenfabriek. De winst ligt in het buitenland.

Het was een ‘moetje’. Tien jaar geleden kocht Gilde Buy Out Partners fietsenfabrikant Koninklijke Gazelle voor ruim 140 miljoen euro van het Amerikaanse Derby Cycle. De fietsfabriek, opgericht in 1892 in Dieren, kwam daarmee na dertig jaar weer in Nederlandse handen.

Gilde is een zogenoemde private equity financier. Het stapelen van schulden na een overname is kenmerkend voor hun manier van werken. Zij investeren zo min mogelijk kapitaal (equity), het bedrijf dat zij kopen moet zoveel mogelijk geld lenen. Op die manier kunnen de eigenaren het rendement op hun aandeleninvestering tot grote hoogte opkrikken. Als een bedrijf in staat is om de lening snel af te lossen, hoeft dat geen probleem te zijn. Maar als het bedrijfsresultaat jaren achtereen tegenvalt – zoals het geval was bij Gazelle – ontstaat er een probleem. Gilde was daarom genoodzaakt om in te grijpen en koos ervoor om de investering van de hand te doen.

Een ‘moetje’ in het jargon van de haute finance en de nieuwe eigenaar werd Pon Holdings, importeur van onder meer Volkswagen en Audi. Niet bekend is wat Pon voor de koninklijke fietsenfabrikant heeft betaald, maar volgens analisten ligt het ruim onder de 140 miljoen euro die Gilde voor het bedrijf heeft betaald.

Volgens Pon past de overname van Gazelle goed binnen de strategie om een „toonaangevende mobiliteitsaanbieder” te worden. „We zien veel kansen op de fietsenmarkt, met elektrische fietsen als groeipotentieel”, zegt Jacques Geijsen van Pon Holdings. „Gazelle is een topmerk. Bij ons krijgt Gazelle de zekerheid dat we bereid zijn om te investeren in groei.”

Pon wordt een belangrijke partij op de Nederlandse ‘mobiliteitsmarkt’: 1 op de 3 auto’s wordt geleverd via Pon, 1 op de 3 fietsen is gemaakt door Gazelle.

In Dieren zijn de verwachtingen hoog gespannen. In de montagehal wordt hard gewerkt. Dit voorjaar was het weer erg goed en dat betekent dat er veel nieuwe fietsen worden besteld. In de zomer worden die gemaakt en in september wordt al weer begonnen met de nieuwe collectie. „De fiets is een seizoens- en trendy product geworden”, zegt bestuursvoorzitter Jeroen Walraven. Vroeger ging een fiets ‘levenslang’ mee, nu gemiddeld zeven jaar. „Pon is voor Gazelle een heel aantrekkelijke partner”, zegt Walraven. De fietsenfabrikant is marktleider in Nederland en heeft de ambitie om te groeien „met name ook buiten Nederland en dan kunnen we goed gebruik maken van de expertise van Pon”.

In februari van dit jaar maakte de 46-jarige Walraven de overstap van Dorel Nederland, producent van baby- en kinderartikelen, naar Gazelle. Hij kreeg als opdracht mee het vinden van een nieuwe partner. „Rente en aflossing drukten zwaar op het bedrijf en Gazelle had behoefte aan nieuw geld op de plannen te realiseren.”

De afgelopen vijf jaar zat Gazelle zwaar in de rode cijfers, waarbij het verlies afgelopen jaar steeg tot bijna 18 miljoen euro. Gazelle had moeite om aan de financiële verplichtingen met de banken te voldoen, en de banken namen dan ook het voortouw voor de verkoop van de fabriek.

Met de overname keert Pon na lange tijd weer terug in de fietsenmarkt. Het bedrijf – met een omzet in 2010 van circa euro 5 miljard euro en 11.000 werknemers een van de grootste Nederlandse familiebedrijven – startte eind 19e eeuw als rijwielhandel in Amersfoort en werd later importeur van fietsen van het merk Opel. Ook produceerde Pon een tijdje een eigen fietsenmerk.

„Gazelle wordt het eerste echte productiebedrijf binnen Pon”, zegt Walraven. De fabriek in Dieren is vooral een assemblagebedrijf. De Gazelle-onderdelen komen voor 60 procent uit China, Taiwan en Vietnam (met name de frames en versnellingssystemen), de rest komt uit Europa.

Het is voordeliger om de fiets in Europa in elkaar te zetten dan in het Verre Oosten omdat de Europese Commissie een zogeheten ‘anti-dumpingstarief’ hanteert van ruim 40 procent. De anti-dumping heffing is onlangs met drie jaar verlengd en de Europese Commissie is ervan overtuigd dat de maatregelen een positief effect hebben op de bedrijfstak in de Europese Unie. Rekening houdend met de productiecapaciteit in China en de Europese vraag verwacht de Europese Commissie dat Chinese fabrikanten onmiddellijk hun uitvoer van fietsen naar Europa zullen verhogen als de anti-dumping maatregelen zou worden ingetrokken. De Europese markt zou worden ‘overspoeld’ met goedkope fietsen. „Wij zijn blij dat de anti-dumping maatregel is verlengd”, zegt Walraven. „Het creëert binnen Europa eerlijke concurrentieverhoudingen.”

De verkoop van elektrische fietsen is de afgelopen jaren exponentieel gestegen, in 2010 werd een groei van bijna 15 procent geboekt. „De bevolking vergrijst en oudere mensen willen sociaal, mentaal en fysiek actief blijven”, verklaart Walraven het succes van de elektrisch ondersteunde fietsen. Gazelle heeft een marktaandeel van 26 procent, en neemt de tweede positie in na marktleider Sparta. De zogenoemde E-bike is een prima alternatief voor de auto voor de „korte afstandsmobiliteit” zonder schadelijke milieu-effecten en parkeerproblemen. Daarbij neemt de gemiddelde leeftijd van de koper van E-bikes ieder jaar af, ook omdat de modellen steeds hipper worden. „De E-bike gaat een serieuze concurrent worden van de scooter”, verwacht Walraven. „Schoolgaande kinderen die meer dan vijftien kilometer op een dag moeten fietsen, stappen over een paar jaar ook gewoon op een E-bike. Ook omdat de prijs steeds gunstiger wordt.”

De Nederlandse fietsmarkt is „vrij stabiel” en daar valt volgens Walraven ook niet de gewenste groei te realiseren. De buitenlandse fietsenmarkt zit daarentegen in de lift. Het besef groeit dat de fiets een uitstekende oplossing is voor de verbetering van mobiliteitsproblemen in grote steden. De Nederlandse export van fietsen steeg het afgelopen decennium met ruim 200 procent tot bijna 1,5 miljoen stuks, met een waarde van ruim 500 miljoen euro. „Op de buitenlandse, vooralsnog Europese, markt willen we onze slag slaan”, zegt Walraven.