Hulpkonvooi wil ondanks Grieks verbod alsnog naar Gaza

De Griekse regering zegt het hulpkonvooi voor Gaza te hebben tegengehouden uit zorg voor de veiligheid van de opvarenden. Maar dezen zien Israëlische druk.

De demonstratie tegen de bezuinigingspolitiek van de Griekse regering gaat naadloos over in een protest tegen het besluit van de minister van Burgerbescherming Christos Papoutsis om boten naar de Gazastrook tegen te houden. Ongeveer honderd demonstranten, vooral Grieken, Fransen en Amerikanen, trokken gisteravond van het Syntagmaplein voor het Griekse parlement per metro naar het ministerie.

De minister gaf de Griekse kustwacht vrijdag opdracht boten met bestemming Gaza tegen te houden. Een vloot van negen schepen lag klaar om een poging te wagen door de Israëlische blokkade van de Gazastrook komen en hulpgoederen af te leveren bij de Palestijnen. Een Amerikaans schip dat vrijdag toch uitvoer werd door de kustwacht na een half uur gedwongen terug te gaan en ligt nu aan de ketting op een werf van de marine, vlakbij Athene. Zaterdag is de kapitein, John Klusmire, gearresteerd. Hij wordt morgen voorgeleid.

De Griekse regering beroept zich in een verklaring van het ministerie van Buitenlandse Zaken op zorgen over de veiligheid van de activisten, die willen uitvaren ondanks een oproep van onder anderen de secretaris-generaal van de VN om niet te gaan. De regering biedt Griekse boten aan voor extra hulptransporten in samenwerking met de VN.

Het uitvaarverbod is voor de demonstranten een zoveelste voorbeeld hoe de nooddruftige Griekse regering buigt onder buitenlandse druk. „De VS en de Israëlische regering hebben financiële hulp aangeboden”, veronderstelt Nic Apranson, een Amerikaan die vrijdag aan boord was. „Een andere verklaring zie ik niet.” Het lukte vorig jaar immers wel om vanuit Griekenland naar Gaza te vertrekken.

Er is Israël veel aan gelegen dat de vloot de zeeblokkade niet bereikt. Ruim een jaar geleden enterden Israëlische commando’s een konvooi van zes schepen op weg naar de Gazastrook. Bij die actie vielen negen Turkse doden. De betrekkingen met Turkije liepen ernstige schade op, evenals het Israëlische imago. Als de vloot vanuit Griekenland de blokkade bereikt dreigt voor Israël een herhaling van dat scenario.

Een boot met onder meer acht Nederlandse opvarenden ligt op het moment voor anker in een van de havens van het eiland Korfu. Niet aan de ketting, zoals het Amerikaanse schip, maar de havenpolitie is op een paar meter afstand en zou dus snel kunnen ingrijpen, vertelt Anne de Jong telefonisch vanaf Korfu. Ze voer vorig jaar mee op een boot die door Israëlische commando’s met geweld werd gestopt. Dit jaar verleent ze alleen logistieke steun en neemt in verband met haar zwangerschap niet het risico zelf mee te varen.

„Israël blokkeert blijkbaar niet alleen Gaza, maar de hele Middellandse Zee”, concludeert De Jong. De lokale autoriteiten staan volgens haar sympathiek tegenover de vloot. „Ze bieden voortdurend hun excuses aan omdat ze vanuit Athene de opdracht hebben ons tegen te houden.”

Grieken staan bekend om hun sympathie voor de Palestijnse zaak. De Griekse regeringen onder leiding van Andreas Papandreou, de vader van de huidige premier George Papandreou, waren sterk pro-Arabisch. Maar na de dood van Papandreou senior vijftien jaar geleden zijn de banden tussen Griekenland en Israël geleidelijk aangehaald. George Papandreou bracht vorige zomer als eerste Griekse premier in lange tijd een bezoek aan Israël.

De huidige regering heeft volgens George, een Griekse opvarende die zijn naam niet wil geven, geprobeerd te profiteren van de bekoelde relatie tussen Turkije en Israël, na de dood van de Turkse opvarenden vorig jaar. De relatie tussen Griekenland en Turkije is van oudsher gespannen.

De demonstranten op Syntagma, die daar al ruim een maand kamperen uit protest tegen de bezuinigingen, corruptie, politiegeweld en buitenlandse inmenging in Griekenland boden vrijdag spontaan aan ook een protest tegen het uitvaarverbod te organiseren. „Zij steunen ons, en wij steunen hen”, zegt de Amerikaan Apranson. Hij ziet inhoudelijke parallellen. „In beide gevallen gaat het om regeringen die verzet onderdrukken of internationale instanties, zoals de Wereldbank of het IMF.”

De Gaza-activisten hopen deze week alsnog uit te varen. Alle papieren zijn in orde, claimen ze, en de beschuldigingen tegen kapitein Klusmire, dat hij het leven van opvarenden in gevaar zou hebben gebracht door te vertrekken, zijn verzonnen.