Het leerproces voorbij

Novak Djokovic versloeg gisteren Rafael Nadal in een hoogstaande finale. Het tijdperk waarin Roger Federer en Nadal de titels verdeelden, lijkt voorbij.

Op het centercourt van The All England club stond gisteren meer dan de Wimbledontitel op het spel. De finale tussen Novak Djokovic en Rafael Nadal ging ook om de vraag wie op dit moment de beste tennisser ter wereld is. Het antwoord was kraakhelder. De 24-jarige Djokovic onttroonde Nadal als Wimbledonkampioen en als nummer één van de wereld.

Vanuit de Royal Box keken de oud-winnaars van Wimbledon John McEnroe en Björn Borg ademloos toe. De Servische kampioen tilde het tennis in vier sets (6-4, 6-1, 1-6 en 6-3) naar misschien wel het hoogste niveau op gras ooit. „Ik had een paar goede dagen at the office”, zei een lachende Djokovic na afloop met de Challenge Cup in zijn handen. „Dit was het eerste toernooi dat ik ooit op televisie zag. Het is echt een droom om hier te winnen. Dit is de beste dag uit mijn carrière.”

Aan een tijdperk waarin Roger Federer en Rafael Nadal onderling de hoofdprijzen verdeelden, is in 2011 waarschijnlijk voor goed een einde gekomen. Djokovic gold al jaren achtereen als de uitdager van de Zwitser en de Spanjaard, maar het heeft hem een tijd gekost om zowel fysiek als mentaal absoluut top te zijn. Djokovic mag dan misschien een jaar jonger zijn dan Nadal, het kostte hem net als Federer aan het begin van zijn loopbaan moeite om op de grote podia te schitteren. In rechtstreekse ontmoetingen met Nadal liet Djokovic het bijvoorbeeld vaak afweten. Zo gaf hij op Roland Garros in 2006 op met een rugblessure om zich een jaar later over te geven wegens een blaar op zijn teen.

Het tekende de Servische tennisser die zijn ongelooflijke talenten maar niet leek te kunnen koppelen aan de juiste mentaliteit van een kampioen. Na een goed jaar in 2008 waarin hij de Australian Open veroverde en de ATP Tour Finals – het officieuze wereldkampioenschap – op zijn naam schreef, leek hij de stap naar de top te maken.

Maar Djokovic kon de hoge verwachtingen niet waarmaken. „Toptennisser worden is een leerproces”, zo legde Nole gisteren na afloop van zijn overwinning uit. „Je moet je als tennisser én persoon ontwikkelen. En dat is zeker niet altijd makkelijk geweest.”

Djokovic kreeg door verschillende redenen met een terugval te maken. In lichamelijk opzicht was hij niet fit genoeg om Federer en Nadal constant te bedreigen. Daarnaast verruilde hij in 2009 racketsponsor Wilson voor Head. Het megacontract leverde hem veel geld op, maar Djokovic kon moeilijk wennen aan zijn nieuwe racket. Hij werd gepasseerd door generatiegenoot Andy Murray en maakte vooral naam door imitaties van andere profs. „Ik vind het leuk om het publiek te entertainen”, legde Djokovic uit. „Dat maakt mij gelukkig.”

Djokovic wilde diep in zijn hart vooral prijzen winnen en wist dat hij moest afrekenen met zijn imago van grappenmaker om een echte aanval op de top in te kunnen zetten. Daarnaast volgde de Serviër met Kosovaarse wortels een speciaal dieet bij wonderdokter Igor Cetojevic. Djokovic bleek allergisch te zijn voor gluten en at de voorbije maanden geen brood, pasta en pizza meer.

Djokovic raakte een paar kilo’s kwijt en was opeens fysiek veel sterker dan zijn tegenstanders. De winst van het toernooi om de Davis Cup in december van het vorig jaar met zijn eigen land gaf hem het laatste zetje dat hij nodig had. Djokovic was zijn angst kwijt. Alles viel opeens op zijn plaats.

Djokovic won begin dit jaar de Australian Open en rekende in aanloop naar de Open Franse kampioenschappen op Roland Garros verschillende keren op indrukwekkende wijze af met Federer en Nadal. Het tweetal werd opeens voorbijgestreefd door de razendsnelle tennisser, die vrijwel geen zwakke punten meer kende. Alleen Federer wist hem op een superdag in de halve finales van Roland Garros in Parijs te verslaan en hem daarmee zijn tot dusver enige nederlaag van 2011 toe te brengen. Nadal was Federer dankbaar, schreef Roland Garros op zijn naam en bleef de nummer één van de wereld.

Nadal wist echter uit ervaring – hij verloor dit jaar in Indian Wells, Miami, Madrid en Rome van Djokovic– dat een wisseling van de macht een kwestie van tijd zou zijn. Djokovic is niet alleen sneller dan Nadal, maar heeft als enige speler van het circuit geen vrees voor diens machtige met links geslagen forehand. Djokovic ramt de ballen met zijn dubbelhandige backhand met dodelijke precisie terug.

Nadal kon niets anders dan zijn meerdere erkennen in de nieuwe heerser van het mannentennis, die gisteren zijn 48ste partij van dit jaar won. Djokovic at letterlijk en figuurlijk het heilige gras van Wimbledon op. „Dit smaakt naar meer”, zei hij lachend.

Djokovic zal zijn machtsgreep naar eigen zeggen „op zijn Servisch” gaan vieren met zijn tennisgekke landgenoten. „Nu ik Wimbledon heb gewonnen en de nummer één van de wereld ben geworden, komen er allerlei beelden uit mijn jeugd voorbij. Het is geen gemakkelijke weg geweest. Wij Serviërs zijn opgegroeid met de oorlog. Misschien juist daardoor zijn we gehard en geven we alles voor onze sport. Servië had helden nodig.”