De 'regiobinding' van een dakloze

Vanaf afgelopen weekend lopen daklozen in de gemeente Utrecht het risico dat ze uitgezet worden als blijkt dat ze geen binding met de regio hebben. Volgens de gemeente zijn de voorzieningen in Utrecht namelijk zo goed, dat dak- en thuislozen uit het hele land er op af komen.

Ik vond dit een bijzonder intrigerend nieuwsbericht. Hoe kan een dakloze immers binding met de regio hebben? Het niet gebonden zijn lijkt mij juist de essentie van een dakloze – geen flatje linksboven op de Kanaalstraat, geen baantje op de Nieuwegeinse postsorteerkamer. En hoe wil de gemeente die binding dan bewezen zien? Moet een dakloze kunnen aantonen dat hij al jarenlang op het beton de nachten turft bij zijn eigen slaapplekje onder een Utrechtse brug? Tellen herinneringen aan de stadsverbouwingen van een paar jaar terug? Is het voldoende om de hobby’s en huisdieren te kennen van alle medewerkers op het Centraal Station?

Toch heeft de gemeente voor deze vragen een oplossing gevonden: er wordt aan de deur van nacht- en crisisopvang gecontroleerd of een dakloze al minimaal twee jaar in de regio verblijft, en of hij er vrienden of familie heeft. Mocht dit niet zo zijn, wordt de dakloze teruggestuurd naar de regio waar hij ‘thuishoort’.

De aanhalingstekens bij het woord ‘thuishoren’ geven het al aan: het heeft iets triests. Je zou denken dat je in een dakloos bestaan nooit meer hoeft na te denken over begrippen als ‘regio’ en ‘binding’, maar dat je overal naartoe kan en daar ook een tijd kan blijven. Als de straten van de hele wereld je thuis zijn, kan ik me voorstellen dat iemand juist op een andere plek dan zijn laatste woonplaats eindigt, of misschien van stad naar stad gaat zwerven.

Daarbij moet ik steeds denken aan de dakloze die straks teruggestuurd gaat worden naar de gemeente waar hij thuishoort. Stel je nou voor dat hij afkomstig is uit de gemeente Tubbergen in Twente. Waarschijnlijk wordt hij daar dan de enige dakloze van de gemeente. Het lijkt me een eenzaam bestaan, de enige dakloze van de gemeente Tubbergen zijn. De hele dag louter omringd door kachelverwarmde, vloeronderdevoetenhebbende, doorbaksteenbeschermde huizenbezitters. Geen instanties in de buurt, geen daklozenkrant te verkopen. Bij iedereen bekend. De wetenschap dat als je buiten slaapt, je de enige in de wijde omtrek bent die deze nacht de natte ochtendkou zal voelen.

Hopelijk verbeteren de voorzieningen in andere steden snel. Zodat dak- en thuislozen niet meer gebonden zijn aan een regio om kans te maken op een goede plek.

Renske de Greef