Ook uitgeverij Meulenhoff moet banen schrappen

Dit voorjaar leverde de boekenmarkt vier procent omzet in, schrijvers schrikken van hun lage jaarafrekening. Uitgevers fuseren en krimpen: „Met alleen literatuur houd je geen groot bedrijf overeind.”

Bij uitgeverij Meulenhoff Boekerij verdwijnen vier à vijf banen. Verschillende bronnen verwachten dat de directie volgende week het personeel over de komende reorganisatie inlicht. Directeur Sander Blom geeft aan op korte termijn met een plan te komen, maar wil daar nog niet op vooruitlopen.

Volgens Knol vraagt de krimpende boekenmarkt – min 3,8 procent over de eerste vijf maanden van 2011– om minder titels. „Wij hadden eind vorig jaar al besloten om minder boeken uit te geven.” Dat bleek niet voldoende. „Na de problemen bij boekhandels als die van Selexyz hebben we de getallen dit voorjaar verder teruggeschroefd. We gaan van 320 nieuwe titels in 2010 naar 280.” Eerder schrapte de uitgeverij de functie van hoofdredacteur Nederlandse literatuur.

Het nieuws over Meulenhoff, waar veertig mensen werken, komt aan het eind van een week waarin de crisis op de boekenmarkt ook in de uitgeverij zichtbaar wordt. Woensdag werd bekend dat WPG uitgevers de tandem De Arbeiderspers/Balans ontbindt. De Arbeiderspers verlaat Amsterdam om in Utrecht te fuseren met het commercieel sterke A.W. Bruna, Balans schuift aan bij De Bezige Bij. De personele consequenties zijn nog onduidelijk.

„Beide uitgeverijen zaten helemaal in het bovenste segment van de markt”, zegt directeur Lex Jansen van De Arbeiderspers. „Dat deel is aan het krimpen. Je kunt er geen grote uitgeverij mee draaiende houden. Er is ook een commerciële poot nodig.” De Arbeiderspers had elf jaar lang de ‘lichte’ imprint Archipel, maar die werd vorig jaar opgeheven. „We moeten erkennen dat dat niet is gelukt”, zegt Jansen. „Je krijgt veel boeken de winkel niet meer in. Waar grote boekhandels vroeger 2400 boeken op voorraad hadden, zijn dat er nu nog maar 1000.”

Niet alleen literatuur en hoogwaardige non-fictie doen het matig. Waanders (kunstboeken) schrapte vorige week acht banen. Cadeauboekenuitgeverij TerraLannoo kondigde woensdag een grote reorganisatie aan. Het bedrijf wordt onderdeel van Het Spectrum en neemt afscheid van 8 van de 24 medewerkers. Directeur Hans Janssen van Het Spectrum wil het aantal titels drastisch terugbrengen, van 112 naar 30 of 40 nieuwe boeken per jaar. „Net als de hele boekenwereld is TerraLannoo jarenlang meer gaan uitgeven, we moeten terug naar de uitzonderlijke producten. In ons geval het bijzondere tuin- of interieurboek”. Janssen vindt de boekenwereld erg idealistisch: „We zijn een bedrijfstak, er moet brood op de plank. Als we niet uitkijken valt het halve boekenvak om. Wie nu niet beweegt, wordt slachtoffer.”

Steeds meer schrijvers beseffen dat de tijden veranderen, zegt literair agent Paul Sebes. „Veel auteurs zijn zich dit voorjaar rot geschrokken van hun jaarafrekening. Mensen die altijd tienduizend boeken per jaar verkochten, halen dat nu niet meer.” Dus komen ze bij Sebes. „Ze willen een bedrijfsopdracht, een column of hun buitenlandse rechten beter verkopen. Schrijvers lezen ook kranten, horen ook over boekwinkels die failliet gaan.” Volgens de agent hebben bestsellers de staat van de boekenmarkt lang gecamoufleerd. „Door Stieg Larsson en Dan Brown viel het niet zo op, maar het middensegment is jaren geleden al ingestort.”