De jeugd regeert

Na de Griekse tragedies werd traditioneel een satyrspel opgevoerd, waarin de verwoestende hartstochten, die de toeschouwers tot tranen hadden bewogen, nog eens in een kluchtige lachspiegel getoond. De FIDE doet ongeveer hetzelfde met het wereldkampioenschap en de kandidatenmatches. Eerst de ernst van de serieuze partijen en daarna in de tiebreaks de lach van de vluggertjes. De bevrijdende lach om de groteske blunders die daar begaan worden, is er alleen bij de toeschouwers, niet bij de spelers zelf, want voor hen staat daarvoor teveel op het spel.

Met het kampioenschap van Nederland ging het andersom. Eerst de luim van het ‘internet NK’, en een week later de ernst van het echte kampioenschap.

Het sluitstuk van dat internetkampioenschap werd op zaterdag 18 juni gespeeld door vijftien Nederlanders die thuis zaten en daar een wedstrijdleider op bezoek hadden om te verhinderen dat ze vals speelden. De zestiende deelnemer was Loek van Wely, die in Las Vegas zat.

Van Wely won dat kampioenschap, na een spannende finale tegen Jan Smeets. Een week daarvoor had hij in Las Vegas ook ook al, samen met de Amerikaan Akobian, het National Open gewonnen, en er wachtte hem nog veel meer moois, want in juni en juli is in Las Vegas de World Series of Poker, een reeks van tientallen pokertoernooien waarin het gaat om geldbedragen die voor schakers duizelingwekkend zijn. Het is me niet gelukt om uit te vinden hoe Loek het daar doet in zijn zogenaamde sabbatjaar, maar hij zal zich ongetwijfeld duchtig geweerd hebben.

Het echte kampioenschap van Nederland begon afgelopen zondag in Boxtel. Wie waren de favorieten? Natuurlijk ons wonderkind Anish Giri, de sterkste schaker op Nederlands grondgebied. Maar zou hij niet uitgeput zijn van alle inspanningen? Zijn toernooien, de Nederlandse clubcompetitie, en daarnaast de Franse, de Duitse en de Russische clubcompetitie waar hij dit jaar ook in speelde. Dit alles naast een gewone schoolopleiding waar sommige kinderen hun handen vol aan zouden hebben.

En dan is er Ivan Sokolov, die in het verleden twee keer Nederlands kampioen is geweest, maar de afgelopen jaren zijn Nederlandse schaaknationaliteit had ingeruild voor die van Bosnië, zijn land van herkomst. Kort geleden is hij teruggekeerd in de boezem van de KNSB, dus nu mag hij weer aan het NK meedoen. En natuurlijk is er ook nog Jan Smeets, de stille kracht die vorig jaar kampioen werd.

Na vijf ronden – vandaag is de zesde ronde – stond niet een van deze drie favorieten bovenaan, maar Wouter Spoelman. Hij is 21 jaar en grootmeester, maar ook een student geneeskunde die niet van plan is om zijn studie in de soep te laten lopen door schaaksuccessen.

Hij scoorde vier punten uit de eerste vijf partijen, maar zijn moeilijkste tegenstanders komen nog. Met een half punt achterstand volgen Anish Giri (17) en Robin Swinkels (22). De jeugd regeert voorlopig.

Anish Giri - Erwin l'Ami, NK Boxtel, tweede ronde.

1. Pf3 Pf6 2. c4 e6 3. g3 d5 4. Lg2 dxc4 5. Da4+ Ld7 De gebruikelijke zet 5...Pbd7 is beter. 6. Dxc4 Lc6 7. 0-0 Le7 8. Dc2 0-0 9. Pc3 b6 10. d4 Pbd7 11. e4 Lb7 Met de omslachtige manoevre Lc8-d7-c6-b7 kan zwart natuurlijk niet voor gelijk spel vechten. Zijn openingsopzet is mislukt. 12. Td1 a6 13. a3 Db8 14. Lf4 Ph5 15. Le3 Phf6 16. Lf4 Ph5 17. Le3 Phf6 18. Tac1 Tc8 19. Db1 b5 20. b4 Pb6 21. Lf1 Td8 22. h3 Da7 23. Pd2 Tac8 24. Pb3 Da8 25. f3 Pfd7 26. Pa5 e5 In de voorafgaande fase had wit steeds een misschien verwarrend ruime keuze uit sterke zetten. Hier was het voor de hand liggende 27. d5 ongetwijfeld goed voor wit, maar hij wil waarschijnlijk meer. 27. Pe2 Lf8 28. Lg2 exd4 29. Pxd4 Pe5 Nog steeds staat zwart niet mooi, maar hij heeft misschien meer gekregen dan hij verdiende. 30. Lg5 Te8 31. Pxb7 Dxb7 32. f4 Pec4 33. e5 c6 34. De4 f6 De wat ongelukkige positie van wits Lg5 geeft zwart een tegenkans. 35. Lh4

35...g5 In tijdnood een paniekzet waarmee hij zijn eigen koningsstelling opblaast. Sterker was 35...Pbd5 met de bedoeling 36. Pxc6 (rustig 36. Td3 kan ook) Pde3, wat tot grote complicaties zou leiden. De meest solide verdediging voor zwart was 35...fxe5 36. Pxc6 Pd6 gevolgd door 37...e4, waarmee hij redelijk op de been zou blijven. 36. fxg5 Txe5 37. Df4 fxg5 38. Lxg5 Pd5 39. Dg4 h5 40. Dxh5 Pde3 41. Pf3 c5 Dit trucje werkt niet. Ook 41...Pxg2 of 41...Pxd1 zou niet helpen na 42. Pxe5 Pxe5 43. Lf6. Noodzakelijk was 41...Tee8, maar wit zou na 42. Lxe3 Pxe3 43. Te1 zeker gewonnen staan. 42. Dg6+ Lg7 43. Txc4 bxc4 44. Lxe3 Txe3 45. Pe5 Zwart gaf op. Hij verliest de dame of hij gaat snel mat.