Vier arrestatiebevelen wegens moord op Hariri

Het Speciale Tribunaal voor Libanon heeft gisteren de arrestatie gelast van onder anderen twee Hezbollahleden wegens de moord op oud-premier Rafiq Hariri.

Toen de Libanese oud-premier Rafiq Hariri met 22 anderen op 14 februari 2005 met een geweldige klap in Beiroet werd opgeblazen, wees iedereen direct beschuldigend naar Syrië.

Het motief was duidelijk. Damascus had een doorslaggevende invloed in Libanon en wilde die houden. Hariri, ‘Mr. Libanon’ om zijn rol in de wederopbouw van Beiroet, was toegetreden tot een oppositiebeweging die met internationale steun de Syrische militaire aanwezigheid en politieke invloed aan de kaak stelde. Hij vormde een directe bedreiging voor Syriës greep op Libanon.

Zes jaar later zijn gisteren de eerste vier tenlasteleggingen plus arrestatiebevelen door het Speciale Tribunaal voor Libanon afgeleverd bij de Libanese hoofdaanklager. Van de beschuldigden zijn er in elk geval twee hoge functionarissen van de door Syrië gesteunde Libanese shi’itische organisatie Hezbollah, Mustafa Badreddine en Salim Ayyash. Mogelijk volgen nog Syrische verdachten, maar tot verbazing van velen in Libanon praten de onderzoekers al geruime tijd niet meer over de rol van het Syrische leiderschap.

De onderzoeksrechter van het tribunaal in Leidschendam, de Belg Daniel Fransen, had opdracht gegeven de inhoud van de aanklacht en de namen van de verdachten geheim te houden. Maar de Libanese media publiceerden meteen veel details.

Badreddine is chef operaties van Hezbollah en een neef en zwager van de beruchte Imad Mughniyeh, die een leidende rol speelde in de terreurtijd van Hezbollah in de jaren tachtig. Hij werd in 2008 in Syrië vermoord, maar wordt aangenomen door Israël. Volgens de Libanese pers wordt Badreddine ervan beschuldigd het brein te zijn geweest achter het complot om Hariri te vermoorden. Ayyash, 48, zou de leiding hebben gehad over de cel die de moordaanslag uitvoerde. Over de andere twee, Hasan Aineysseh en Assad Sabra, is minder bekend.

De verdachten moeten wat het Tribunaal betreft binnen dertig dagen worden opgepakt, maar het staat vast dat dit niet zal gebeuren. Dat leden van Hezbollah zouden worden aangeklaagd, is al een jaar geleden door toenmalig premier Saad Hariri (de zoon) meegedeeld aan Hezbollahleider Hassan Nasrallah. Deze heeft vervolgens elke betrokkenheid bij de moord ontkend, het tribunaal gebrandmerkt als een Israëlisch-Amerikaanse samenzwering om Hezbollah te ondermijnen en gezworen dat geen Hezbollahlid terecht zal staan. Het zwaar gewapende Hezbollah is veruit de machtigste organisatie in Libanon, reden waarom niemand in uitlevering gelooft.

Nasrallah heeft vorig jaar geprobeerd met premier Saad Hariri tot een vergelijk te komen waaronder de regering haar medewerking met het tribunaal zou staken. Maar dat was volgens de Hezbollahleider op Amerikaans verzet gestuit. Door het overlopen van druzenleider Walid Jumblatt van Hariri’s zijde naar het Hezbollahkamp, kreeg Nasrallah in januari genoeg steun in het parlement om het kabinet ten val te brengen.

Tien dagen geleden is onder premier Mikati een nieuwe regering tot stand gekomen waarin het Hezbollahkamp dominant is. Mikati heeft gezegd dat hij Libanons internationale verplichtingen wil nakomen. Maar hij heeft eraan toegevoegd dat hij ook verantwoordelijkheden heeft ten aanzien van de stabiliteit van zijn land. In andere woorden: geen initiatieven die de bestaande sektarische spanningen nog kunnen doen oplopen. Zeker niet op een moment waarop Syrië wordt gedestabiliseerd door oppositieprotesten die wel eens naar Libanon zouden kunnen overslaan.

In Libanon heerst intussen scepsis over een hoofdrol van Hezbollah in de moord op Hariri. Het tribunaal heeft gaandeweg veel gezag verloren, onder andere door de jarenlange detentie van vier generaals van Libanese veiligheidsdiensten tegen wie uiteindelijk niets kon worden bewezen.

Maar ook wijzen analisten erop dat in februari 2005 de Syrische inlichtingendiensten het Libanese leven totaal controleerden. Hoe, vragen zij zich af, had Hezbollah zo’n groot en complex complot kunnen uitvoeren zonder dat het Syrische leiderschap op zijn minst op de hoogte was en ermee instemde?