Onderzoek naar Google lijkt op zaak-Microsoft

Het onderzoek dat de Amerikaanse mededingingsautoriteit instelt naar Google vraagt er om te worden vergeleken met de zaak tegen Microsoft. De belangrijkste overeenkomst tussen beide zaken kan zijn gelegen in de uitkomst.

Google zou volgens klachten zijn dominantie op één terrein gebruiken om zich op oneerlijke wijze toegang te verschaffen tot andere markten, zoals ook Microsoft deed. Er is zelfs sprake van een soortgelijke nerd-achtige arrogantie. Oprichter Bill Gates van Microsoft stond bekend om zijn lichtgeraaktheid als hij dacht dat de gevestigde machten er op uit waren hem te onttronen. Eric Schmidt en Larry Page van Google hebben onlangs een verzoek om te komen getuigen voor een subcommissie van de Amerikaanse Senaat naast zich neergelegd.

De zaak van de openbaar aanklager tegen Microsoft was relatief simpel. Windows had eind jaren negentig ongeveer 95 procent van de markt voor besturingssystemen voor pc’s in handen. Microsoft dwong computerproducenten om zijn internetbrowser te gebruiken als ze machines wilden verkopen die op Windows draaiden.

De klanten zaten klem. Het downloaden van een concurrerende browser was niet makkelijk en het overstappen op een machine zonder Windows was onaantrekkelijk. Alles bij elkaar had Microsoft een monopolie. Het concern maakte misbruik van zijn positie en overheidsingrijpen was de enige remedie.

De situatie van Google is ingewikkelder. De firma heeft tweederde van de Amerikaanse markt voor zoekopdrachten in handen, en dit aandeel stijgt langzaam. Concurrenten beschuldigen Google er ook van zijn eigen diensten voorrang te verlenen. Zijn eigen digitale plattegronden kunnen bijvoorbeeld in de zoekresultaten worden getoond.

Maar klanten kunnen makkelijk uitwijken naar andere zoekmachines of rechtstreeks het adres van een website intypen. En internetzoekdiensten lijken voorlopig geen voorzieningen te zijn die dringend moeten worden gereguleerd.

Smartphones zouden een dwingender zaak kunnen opleveren. Meer dan een derde van deze toestellen maakt nu gebruik van Google’s besturingssysteem Android, aldus ComScore, en het aandeel neemt snel toe. Apps zijn een potentiële manier om klanten te binden. Google kan mobieltjesproducenten die de voorkeur geven aan de diensten van een concurrent onder druk zetten door hen de jongste versie van de jongste versie van zijn besturingssysteem te onthouden. Maar het huidige marktaandeel van Google vormt vooralsnog geen bedreiging.

Hoewel de Microsoft-zaak eenvoudiger was, duurde die toch meer dan tien jaar. En het belangrijkste resultaat was dat het concern beloofde zich te zullen inhouden. Op dit moment vertonen het kronkelige pad en de mogelijke uitkomst in de Google-zaak sterke gelijkenis met die in de zaak tegen Microsoft.

Robert Cyran

Vertaling: Menno Grootveld