Grieken: we hebben wat tijd gekocht, meer niet

De Grieken wachten enorme bezuinigingen, nu het plan dat het failliet van hun land voorkomt, is aangenomen. ‘Ik heb het gevoel dat we ons land niet meer zelf besturen.’

Er is nauwelijks opluchting in Griekenland nu het parlement heeft ingestemd met een reeks ingrijpende bezuinigingen waarvan niet alleen de toekomst van het land, maar ook die van de eurozone leek af te hangen. De meeste betogers zijn naar huis, het centrum van Athene is gisteren routineus schoongeveegd en vanmorgen werden de laatste graffiti weggespoten. Maar het algemene gevoel is: we hebben tijd gekocht, meer niet.

Nadat het parlement woensdag ‘ja’ gezegd had tegen het ingrijpende bezuinigings- en privatiseringspakket, stemde een krappe meerderheid van de volksvertegenwoordigers gisteren voor het pakket wetten waarmee dat kan worden uitgevoerd.

„Ik had liever gehad dat ze met z’n allen nee hadden gezegd”, zegt Alexey Mackiewicz (20), student. „Daarmee maak je tenminste een duidelijk statement. Het afgelopen jaar heb ik het gevoel dat wij Grieken ons land niet meer zelf besturen, we doen alleen nog wat anderen ons opdragen en in het belang van anderen.” Mackiewicz studeert muziek, geen economie, „maar iedere econoom vertelt ons dat dit geen echte oplossing is. De staatsschuld wordt op deze manier alleen maar hoger.”

Hoewel hij tegen de huidige aanpak van de financiële crisis is, ging Mackiewicz deze week niet de straat op. Dat er gevochten zou worden stond vooraf vast, zegt hij. „En dat leidt alleen maar af van de inhoud.”

Instemming van het parlement met alle bezuinigingen was nodig om te voorkomen dat de overheid binnen een paar weken geen betalingen meer kan doen. Een faillissement van het land is uitgesteld. De internationale afspraken zijn nagekomen.

Het moet gek lopen willen de Europese ministers van Financiën en het IMF nu nog besluiten om het volgende deel van de beloofde lening – 12 miljard euro – komende maand niet over te maken. Acute betalingsproblemen zijn daarmee voorlopig vermeden. Alle blikken richten zich nu op de top van EU-ministers, die zondag vergaderen over een tweede miljardenlening en over verlaging van de Griekse staatsschuld, om de last betaalbaar te houden.

Parlementsleden van regeringspartij Pasok geven dubbele boodschappen af, om aan de bevolking uit te leggen waarom ze voor plannen hebben gestemd terwijl ze weten dat de meerderheid van de Grieken tegen is. Uit hun woorden blijkt dat ze zelf vaak ook niet geloven dat de bezuinigingsplannen en hervormingen die de komende jaren doorgevoerd worden, daadwerkelijk een uitkomst bieden voor de zware economische problemen. Het is mijn patriottische plicht vóór te stemmen, zei bijvoorbeeld Vasso Papandreou (geen familie van de premier) en voegde eraan toe dat ze denkt dat Duitsland intussen voorbereidingen treft om de gevolgen van een Grieks faillissement op Duitse banken te verminderen.

„Ik waardeer dat ze hun verantwoordelijkheid nemen”, zegt George Kirtsos, uitgever van de grote gratis krant Free Sunday, econoom, ex-diplomaat en veel gevraagd commentator. Hij heeft een dagelijkse talkshow op een commercieel radiostation. „Het is geen oplossing, dat onderkent iedereen, maar het vermijdt bankroet. En nu hopen ze door de EU gered te worden.”

Behalve een escalatie van de economische problemen is politiek tijd gekocht, denkt Kirtsos. Regeringspartij Pasok heeft met behulp van de redenaarskunsten van de nieuwe minister van Financiën de rangen gesloten. Er was uiteindelijk maar één partijdissident die tegen stemde. Het is de vraag wat het op de langere termijn waard is. „Stemmen voor beleid is één ding. Uitvoeren weer iets heel anders. De kans dat dat lukt, lijkt me vrijwel nihil,” zegt Kirtsos. Hij verwacht nieuwe verkiezingen, die eigenlijk niemand wil winnen, wegens de herculestaak die de nieuwe regering dan wacht. Maar die nieuwe fase van politieke onrust komt niet voordat internationaal overeenstemming is bereikt over de manier waarop met de Griekse staatsschuld moet worden omgesprongen, denkt hij.

Als de plannen echt worden uitgevoerd, wachten zware tijden. Belastingen gaan omhoog, ook voor de laagste inkomensgroepen. Lonen dalen, de overheid krimpt in. Naar verwachting stijgt de werkloosheid verder, doordat de binnenlandse consumptie niet op gang komt.

De VN-expert voor buitenlandse schuld en mensenrechten in Geneve, Cephas Lumina, waarschuwde de Griekse regering donderdag dat de mensenrechten van kwetsbare groepen in de samenleving, zoals ouderen, werklozen en gehandicapten, niet uit het oog moeten worden verloren. Hij wees op het recht op voedsel, huisvesting en werk onder fatsoenlijke omstandigheden. „Verhoog de belastingen, verlaag de uitgaven en privatiseer op zo’n manier dat het niet leidt tot ondraaglijk lijden van mensen.”

Zoals veel van zijn leeftijdsgenoten overweegt muziekstudent Mackiewicz zijn heil in het buitenland te zoeken. Waar, dat weet hij nog niet.

Duitse banken doen mee met ‘roll-over’ Griekse schuld: Pagina 21