Frans Bauer moet op de radio, Anouk niet

De verplichting voor meer Nederlandstalige liedjes op Radio 2 leidt tot veel scepsis. „De Nederlandstalige popmuziek bloeit als nooit tevoren. Het behoeft helemaal geen bescherming.”

En langs het tuinpad van mijn vader... Ik heb hier een brief aan mijn moeder… Zal ik je soms even in je bek schijten… De wereld is weer plat ja, op je bolle bips na.

Als het aan de Tweede Kamer ligt, zal familiezender Radio 2 voortaan verplicht 35 procent Nederlandstalige muziek draaien, tussen 07.00 en 19.00 uur. De avonden blijven voor Engelstalige artiesten. De Tweede Kamer stemde gisteren voor een motie van Martin Bosma (PVV). Hij wil de positie van de Nederlandse taal verstevigen. Draait Hollandse waar, dan helpen we elkaar.

Bosma tijdens het debat afgelopen maandag: „Het Nederlandstalige lied is bij uitstek iets wat een publieke taak is. In het verleden had Radio Nationaal redelijk wat luisteraars Het gaat om het meer volkse Nederlandse lied. GroenLinks zei dat de publieke omroep niet alleen bedoeld is voor de bible belt en de grachtengordel. Daar sluit ik me van harte bij aan.”

Het Kamerbesluit wordt met hilariteit en ongeloof begroet. Minister van Bijsterveldt (Media, CDA) zei maandag in de Kamer dat het een ongewenste inmening van de politiek op de inhoud van een publieke zender zou zijn. Ze ontraadde de motie: „In de motie vraagt de heer Bosma mij om op de stoel van de raad van bestuur te gaan zitten. Dat wil ik niet doen, want daarmee treed ik in de vrijheid van de omroepen. Ik zeg toe dat ik deze wens doorgeef aan de omroepen. Het is hun eigen afweging om hier in het komende concessiebeleidsplan vorm en inhoud aan te geven.” De minister wil volgens haar woordvoerder niet verder gaan dan overleggen met de omroep. De minister is welkom bij Kees Toering, zendermanager van Radio 2: „Praten over muziek is altijd leuk.”

Volgens het Commissariaat van de Media heeft de minister wel degelijk de mogelijkheid zijn om zo’n quotum op te nemen in de Mediawet. In artikel 2.5.4 staat bijvoorbeeld al dat de publieke televisie 50 procent Nederlandstalige en Friestalige programma’s moet uitzenden.

Kees Toering van Radio 2 vindt het een „heel slecht idee en helemaal niet nodig”. Een slecht idee omdat het de conceptuele benadering van de zender doorkruist, waarin de programma’s juist een uitgelezen mengsel vormen. „Het is een entertainende zender, met popmuziek als drager.” In 1996 stond Toering aan de wieg van het huidige Radio 2. De belangrijkste verandering toen was dat popmuziek de dragende kracht van de zender werd. Radio 2 heeft een evenwichtige dosering met een duidelijke lijn. We gaan er ook niet ineens snoeiharde rock doorheen gooien.”

Toering vindt de maatregel onnodig omdat Radio 2 nu al geldt als hoeder van het Nederlandstalige leid: „Al tien jaar lang zijn wij leading station als het gaat om Nederlandstalige muziek. Wij draaien nu 11 procent Nederlandstalig. Maar belangrijker is dat we er in speciale programma’ s aandacht aan besteden: Tros Muziekcafé op zaterdagmiddag en cabaret op zondag. We zenden evenementen uit met Nederlandse artiesten: Vrienden van Amstel Live en Top 2000 In Concert. Dat is belangrijker dan zoveel plaatjes per uur draaien.”

Volgens Toering is een quotummaatregel alleen wenselijk als een bepaald muziekgenre van kwaliteit in de verdrukking zou komen. „Maar Nederlandstalige popmuziek bloeit als nooit tevoren. Het behoeft helemaal geen bescherming.”

Nieuw is het nationalistische geluid niet. In Nederland hebben de VVD en rechtenorganisatie Buma/Stemra al eens geprobeerd om een quotum ingevoerd te krijgen. Daarbij verwezen ze naar Frankrijk. Toen eind jaren vijftig de rock ‘n’ roll arriveerde vreesden Franse politici dat het Franstalige lied zou worden weggespoeld. Dus voerden zij een draaiquotum van 40 procent Franstalig in voor alle zenders, ook commerciële. Dankzij dat quotum ontstond in de jaren zestig de yé yé, de Franstalige beatmuziek, en zie je in in Franse cd-winkels nog altijd schappen gevuld met eigen muziek.

De Nederlandstalige pop is veel trager op gang gekomen. Peter Koelewijn (Kom van dat dak af, 1961) was er vroeg bij, begin jaren tachtig was er een Nederlandstalig golfje, met Doe Maar en Normaal. Maar echt los ging het pas sinds de jaren negentig, met Bløf, De Kast, De Jeugd van Tegenwoordig. Daarnaast floreerde altijd al de Nederlandstalige schlagercultuur, van de Zangeres zonder Naam via André Hazes tot Jan Smit en Frans Bauer.

De minister zei ook nog in de Tweede Kamer dat het besluit de commerciële zenders in de wielen rijdt. Radiozender 100%Nl is bijvoorbeeld grotendeels gericht op Nederlandstalig repertoire. Woordvoerder Rik Reijnen: „Goed voor de Nederlandstalige muziek als daar meer draagvlak voor komt. Wij draaien 70 procent Nederlandstalig dus het besluit is geen bedreiging voor ons. Bovendien hebben we begrepen dat het helemaal niet kan; de publieke omroep bepaalt zelf hoe ze een zender inkleuren.”

Reijnen benadrukt verder dat het gaat om wát voor Nederlandstalig je draait: „Wij draaien veel Guus Meeuwis, Nick en Simon. Maar geen Frans Bauer. Onze adverteerders en consumenten willen dat niet.”