Boek nu, lees later

Walter Mehring: De verloren biblio- theek. Voltaire, 312 blz. € 27,50

De ondertitel van dit literaire curiosum is ‘Autobiografie van een cultuur’. Het ging Walter Mehring in Die verlorene Bibliotheke naar eigen zeggen ‘niet zozeer om de afzonderlijke boeken als wel om het historische, esthetische en filosofische rendez- vous, zoals dat in de bibliotheek van mijn vader [...] tot stand was gekomen.’ Die bibliotheek was op het moment van publicatie, 1946, verloren gegaan – achtergebleven in Wenen toen Mehring, een joodse dichter, via Frankrijk naar Amerika was gevlucht. Zijn vader, de Berlijnse letterkundige en journalist Sigmar Mehring was toen al jaren dood, gestorven aan een hartaanval bij het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog.

Walter Mehring schreef De verloren bibliotheek in ballingschap, uit het hoofd, een prestatie die weinigen hem tegenwoordig zouden nadoen. Sterker nog, zijn reconstructie van het boekenbezit van zijn vader, en vooral het web van associaties dat hij daaromheen spint, is tegenwoordig ook nog alleen maar voor de allerbelezensten te volgen. De uitgever heeft 227 verklarende noten toegevoegd, maar dat is waarschijnlijk niet genoeg. Mehrings mijmeringen over het oude Europa van vóór de Tweede Wereldoorlog, en over de schrijvers die zich daarin thuisvoelden, zijn slim en aandoenlijk; maar ik vrees dat ze de moderne lezer niet zullen aanspreken.